أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

318

قانون ( فارسى )

نسخه دو رطل به را پوست بكن و مغزش را - كه دانه‌ها در اوست - دور بينداز و تنها گوشتش بماند و پاك شده‌اش دو رطل باشد . عسل كف گرفته دو رطل ، فلفل ، فلفل دراز و زنجبيل هريك پنج درهم ، هل هشت درهم ، قاقله ، ميخك ، سنبل الطيب ( علف گربه ) ، دارچين و زعفران هريك دو درهم . اين داروها را بجز عسل و به كه هريك علىحده آماده شده‌اند ؛ همه را بكوب و بساى و ببيز . دو رطل به را در سركهء شراب انداز و بر آتش بجوشان تا بسيار خوب مىپزد . البته برخى از طبيبان به را در شراب مىپزند كه از سركه بهتر است . بعد از آنكه كاملا پخته شد آن را از آتش برگير و بپالاى و يك ساعت صبر كن تا رطوبتش بتراود ؛ آنگاه خوب بكوب تا نرم‌نرم مىشود . عسل را بر آتش نرم و آهسته بگذار كه كم‌كم به جوش آيد و پياپى آن را به هم زن و كم‌كم به هم زن تا نزديك به منعقد شدن مىشود . در آن اثنا به پخته را در آن عسل كه در حال آهسته جوشيدن است بريز و باز به هم زن تا به كلى مادهء آبى به از بين مىرود ؛ آنگاه ظرف را از آتش برگير و داروهاى خرد و ساييده و بيخته را به تدريج بر آن بپاش و به هم زن تا كاملا درهم مىآميزند . محتواى ظرف را بر قطعه سنگ مرمرى صاف و هموار يا بر سينى بريز ! مرمر يا سينى را قبلا با روغن گل يا روغن كنجد چرب كن و دارو را با دست يا با هر وسيلهء ديگرى بر قطعهء مرمر يا بر سينى پهن كن كه به‌طور مساوى و هموار پهن شود . دو روز يا سه روز صبر كن تا خشك و سفت مىشود . سپس وسيلهء كارد آن را به قطعات چهارگوش ببر كه هر قطعه به وزن چهار مثقال باشد . قطعه‌هاى چهار مثقالى را در برگ ترنج بپيچ و ببند و پيش خودت نگهدار و در وقت نياز اينها را به كار ببر ! برخى از طبيبان به وزن دو درهم مشك را بر آن مىافزايند كه خوشبوى مىشود و بهتر است . 34 - گوارشى به اسهال‌دهنده ( 2 ) اين گوارشى چيزهاى نمناك و مرطوب خارج از مصرف را در بدن مىخشكاند و در تسكين درد قولنج بسيار تأثيربخش است . نسخه به پوست كندهء تهى شده از تخم و تخمدان ، يعنى تنها گوشت به پوست كنده ، يك رطل ، عسل كف گرفته دو رطل ، زنجبيل و فلفل دراز هريك چهار درهم ، دارچين دو درهم ، هل ، قاقله و زعفران هريك سه درهم ، مصطكى پنج درهم ، سقمونيا ده درهم ، ترب سفيد خوب و برگزيده سى درهم . به را با شراب بر آتش بپز و به همان دستور سابق كه در گوارش به قبلى گفتيم عمل كن ! داروها - غير عسل و به - را كوبيده و ساييده و بيخته آماده كرده و در آن مخلوط كن و هربار به وزن چهار مثقال را با آب گرم بخورند .