أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
299
قانون ( فارسى )
سر ، ديوانگى ، بيمارى وسواس ، سردرد ، سرگيجه ، صرع ، ناتوانى ديد چشم ، درد كبد ، درد طحال ، درد كليه و درد تسكين و شفا دادن درد قولنج ، در ريزش دادن به خون حيض حبس شده ، در علاج جذام ، برص و در معالجهء نقرس ، درد مفاصل ، پهلودرد و در علاج تبهاى بسيار كهنه شدهء مزمن كمنظير است . و بدون آزار اسهال مىدهد . داروهاى تركيبىاش از اين قرارند : نسخه الوا شصت درهم ، قارچ چمنى بيست و چهار درهم ، سير صحرايى ، چوبك شاخهءهاى بلسان ، روغن بلسان و دانههاى ثمر بلسان هريك چهار درهم ، كوشنه سه درهم ، سوسن زرد ، مصطكى دارچين و ميخك هريك شش درهم ، دارچين ختايى و جوز بويا هريك دوازده درهم ، سس صغير هجده درهم ، سنبل شش درهم ، بلوط زمينى ( كمادريوس ) هشت درهم ، مو دو درهم ، فلفل سفيد ، فلفل سياه ، فلفل دراز و شير گياه شير سگ هريك چهار درهم ، شكوفهء گورگياه دو درهم ، كوشاد چهار درهم ، حماما ( هل ) دو درهم ، سقمونيا هجده درهم ، عسل كف برچيده به اندازهء كافى . داروها را همگى كوبيده در عسل بسرش ! مقدار تناولى چهار درهم با آبپز سس صغير است . 14 - معجون تيادريطوس پنجم نسخه الوا شصت درهم ، قارچ چمنى بيست و چهار درهم ، مصطكى ، زعفران ، سوسن زرد ، دارچين و سنبل هريك شش درهم ، زراوند ، دانههاى ثمر بلسان ، روغن بلسان ، روغن بابونه ، شير گياه شير سگ ، فلفل سفيد ، فلفل سياه ، فلفل دراز و كوشاد هريك چهار درهم ، بلوط زمينى ( كمادريوس ) و كوشنه هريك پنج درهم ، دارچين ختايى و افتيمون ( سس صغير ) هريك دوازده درهم ، مرّ ، شكوفهء گورگياه ، حماما ( هل ) هريك دو درهم ، سقمونيا بيست درهم ، عسل در اندازهء كافى . دستورات آماده كردن مثل بقيه و بهرهاش مثل اولى است . 15 - ايارج جالينوس - آنچه همگانى و مشهور است . اين معجون مسهل جالينوس حسنش آن است كه از تيادريطوس و لوغاذيا نرمىبخشتر و بىآزارتر است . در علاج فالج ، دهنكجى ، تشنج و سستى بدن بسيار خوب و مفيد است . انواع خلط و مواد ريختنى لزج و پرمايه را بيرون مىراند . سستى مثانه را معالجه مىكند و علاج كسانى است كه بدون اراده ادرارشان فرو مىريزد . داروهاى تركيبى در معجون جالينوس عبارت است از : نسخه پيه هندوانهء ابو جهل ، قارچ چمنى ، پياز دشتى برشته ، اشه ( اندران ) ، سقمونيا ( محموده ) ، خربق