أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

286

قانون ( فارسى )

دوازده مثقال ، بزر كرفس كوهى ، مريم نخودى كوهى ، بزر سداب بيابانى ، بزر پونهء كوهى - كه رهاورد جزيرهء كريت است - هريك دوازده مثقال ، بيخ سوسن ، سنگ يهودى نر و سنگ يهودى ماده هريك شانزده مثقال ، تخم ترتيزك بابلى بيست و چهار مثقال ، بزر پنج‌انگشت و دينار و ( اناريجه ) هريك بيست و چهار مثقال ، شاه‌زيره چهل و هشت مثقال ، با عسل بر آتش پخته همه را بسرشند و هربار به اندازهء يك عدد فندق را با شش اوقيه شراب مخلوط با عسل بخورند . 92 - معجون جنطيانا ( كوشاد - كف الذئب - پنجه گرگى ) در علاج سخت شدنهاى نامناسب در بدن ، بندآمدنهاى درونى ، درد كبد ، بيمارى معده ، بيمارى طحال و در علاج تبهاى كهنه و مزمن بسيار خوب است . داروهاى وارد در اين معجون از قرار زير است : نسخه كوشاد و فلفل هريك ده درهم ، كوشنهء تلخ ، ساذج هندى و راوند چينى هريك يك اوقيه . همه داروها را بكوبند ، بسايند ، ببيزند و با عسل صاف شدهء كف برچيده بسرشند تا كاملا به حالت عسل صاف شده و بندآمده درمىآيد . هرباره يك درهم از آن را با آب‌پز سداب بخورند . 93 - معجونى كه نامش بخشش خدا ( عطية اللّه ) است چنان كه شنيده‌ام اين دارو را در گنجينهء يكى از پادشاهان پيدا كرده‌اند . [ حتما وقتى خزانه‌اش را غارت كرده‌اند . ] طبيبان دربارهء اين دارو گويند : در علاج بواسير ، فاسد و تباه شدن معده و سرمازدگىها بسيار خوب است . گويند اشتهاى خوراك و اشتهاى جماع را برانگيزد ، ادرارآور است ، نگهبان سلامت بدن است به شرطى كه سه ماه زمستان يا سه ماه بهار روزهاى جمعه از هر ماهى آن را بخورند . داروهاى اين بخشش خدايى از قرار زيرند : نسخه هليلهء سياه ، بليله ، آمله ، سوسن زرد ، زراوند غلتان ، زراوند دراز ، شقاقل ، قاقلهء ريز ، قاقله درشت ، ميخك ، ثمر بابونه ، زنجبيل و كنجد پاك نشده از هريك شش اوقيه ، جوزبويا ، سنبل ، تربد سفيد ، مو ، بلسكى ، تخم زردك بيابانى ، برباله ، بزر كرفس كوهى و شير گياه شير سگ هريك دو اوقيه ، ننه حوا ، مغز گندم ، بزر گندنا ( تره ) ، تودرى ( قدومهء سفيد ) ، خشخاش ، زنجبيل بيابانى ، درونه ، ريشهء درخت زرشك ، حماما ( هل ) ، عاقرقرحا ، تباشير ، كاشم - كه نوعى انگدان است - صمغ انگدان بدبو و زيرهء كرمان از هريك سه اوقيه ، شل ( ثمر گياهى است به اندازهء فندق و رهاورد هند است و آن را به هندى نامند ) ، فل ( ثمر گياهى هندى است كه به ثمر نيلوفر شبيه است ) و بل