أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

251

قانون ( فارسى )

و دو دانگ ، قفر اليهود ( قير يهود ) چهار درهم ، كافور ، خربق سفيد ، خربق سياه ، مشك زمين ، ميعهء سايله ، نيلوفر صحرايى ( بدشگان ) ، زردچوبه ، شعر الغول « 1 » ، بزر كاسنى و كشت بر كشت از هريك دو درهم ، آب كنگر خرگل سفيد يا آب شيرين‌بيان يك درهم ، شاخه‌هاى بلسان دو درهم ، ثمر پيوند مريم يك درهم ، خردل سفيد دو درهم ، گره چوب انجير - كه در لاى ديوارها است هفت درهم ، مدفوع روباه نيم درهم ، پوست بيخ كبر نيم درهم ، هزارچشان و شش‌بندان هريك چهار درهم . خشك داروها را بكوب و بساى و ببيز و نم داروها را در شراب ريحانى بخيسان و همه را باهم در عسل بسرش و در ظرفى نگهدار و بعد از شش ماه شروع به استعمال آن كن ! هرباره مقدار تناولى به اندازهء يك عدد نخود است كه بايد با آب پوست گياه رازيانه و آب كرفس تناول شود . و اگر به اندازهء يك دانه گندم از اين دارو را با آب شاهدانه يا با آب مرزنگوش در بينى كشند عطسه‌آور است . 20 - انوش دارو انوش دارو ابتكار طبيبان هند است ، كه شادىآور و نيروبخش به قلب مىباشد ، بدن را تقويت مىكند ، رنگ زردى را از بين مىبرد ، رنگ رخساره را زيبا مىكند ، بدن و عرق را خوش‌بو مىكند و براى كبد بسيار مفيد است . از تناول انوش دارو هيچ زيانى به انسان روى نمىآورد . انوش دارو را قبل از غذا و بعد از غذا مىخورند . نسخهء انوش دارو گل سرخ ايرانى هفت درهم ، مشك زمين پنج درهم ، ميخك ، مصطكى ، سنبل و برباله از هريك سه درهم ، قرفه ، سرخدار ، زعفران ، بسباسه ، قاقلهء درشت ، قاقلهء ريز و جوزبوا از هريك دو درهم . همهء اين داروها را كوبيده و ساييده وسيلهء حرير ببيز و بسيار خوب درهم مخلوط كن و درهم بساى ! بعد از آن آملهء تازهء بسيار خوب نود مثقال و آب شيرين و گوارا ششصد و هفتاد مثقال بياور ! آمله را در آن آب بريز و بگذار بر آتش بجوشد تا يك سوم از آب مىماند ، بپالاى . همان آب پاليده را در ديك بريز و يك‌صد و هشتاد مثقال پانيد درختى بر آن اضافه گذار آهسته و نرم بر آتش بجوشد تا آب غليظ مىشود و به قوام انگشت‌پيچ سفتى درمىآيد . ديك را از آتش برگير و داروهاى ساييده را بر آن بپاش و با چوبكى از بيد آن را به هم بزن تا بسيار خوب درهم قاطى مىشوند . هرگاه سرد شد ، آن را در بستويى از جنس كاشى سبزرنگ بريز و نگهدار . هر

--> ( 1 ) - گياهى است بىثمر و ساق ، شبيه به سرخس . ببخش سياه و پرريشه است . آن را در تنكابن كرف نامند - تحفه .