أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

212

قانون ( فارسى )

كنده چهل و هفت درهم . شكر پاك از آلايش چهل و هفت درهم . همهء اينها را درهم مخلوط كنند و هر روز به وزن بيست درهم از آن را در نود مثقال شير گوسفند و نود مثقال افشرهء انگور ريزند و سوپ سازند و نوش جان كنند . داروهاى متفرقه‌اى كه هريك در چاق كردن بدن تأثير بسزا دارند عبارتند از : مغزها ، آردها ، گل سنگ ، كسيلا و بويژه كسيلايى كه با خربق باشد . كسيلا اگر با خربق تناول شود چاق كننده است و اضافه بر آن بادزايى قاوت را مىشكند ، انار بيابانى ، زنجبيل بيابانى ، بهمنان و هر چه آب پشت را تحريك كند از قبيل : مويز ، گاودانه ، لوبيا همگى خوبند . نقل خواجه خوب است اما عيبش اين است كه در معده زياد مىماند . كرم زنبور عسل را هنوز بال در نياورده است خشك كنند و بكوبند و با كمى قاوت مخلوط گردانند و بخورند . داروى تركيبى زير براى گرم‌مزاجان بسيار خوب و چاق‌كننده است . نسخه : دوغ از ماست شيرين چربى گرفته كه زياد بسته نشده و ترش‌مزه نگشته باشد به اندازهء چهل و پنج مثقال بخورد و بعد از سه ساعت باز همان اندازه بخورد و غذا را به شام موكول كند . غذا گوشت جوجه مرغ چاق باشد . اگر توانست شراب سفيد كم‌مايه بخورد و اگر قبل از شام خوردن حمام كند و در حمام يك ليوان نبيذ كم‌مايهء صاف بنوشد و از حمام بيرون آيد و شام بخورد بهتر است . نسخهء ديگر : نخود را در شير گاو ريزند و يك شبانه‌روز بماند . و اگر شير ديگر بر آن بيفزايند تا نخودها در شير خوب مىخيسند و درشت‌تر به نظر آيند بهتر است . اين نخود خيسيده در شير را با برنج سفيد و شسته ، بزر خشخاش كوبيده ، گندم كوبيده ، جو كوبيده از هريك به وزن سى درهم ، نان بدون سپوس و شكر سفيد هريك به وزن سى درهم ، مغز بادام پوست كنده پنجاه درهم درهم مخلوط كنند و هر روز به وزن سى درهم را با شير تازه دوشيده يا روغن حيوانى بر آتش بپزند و بخورند و بروند در آبزن پر از آب گرم بنشينند تا خوراك تحليل مىرود . نسخهء ديگر : شير نود مثقال با نود مثقال آب مخلوط شود و بر آتش نرم بگذارند آهسته بجوشد تا آب نمىماند . آن وقت هفت مثقال و نيم پانيد و هفت مثقال روغن گاوى و هفت مثقال و نيم روغن كنجد را در آن شير ريزند و تنها يك غلت بخورد و بخورند .