أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

167

قانون ( فارسى )

برگشته است . و بهتر آن است كه دفعات مداوا همه در زير آفتاب باشد . اين را نيز بدان ! كسى كه به پيسگى سفيد مبتلا است ، بايد در اسهال دادنش داروى كم‌تأثير - كه مادهء كم‌مايه را اسهال دهد - تجويز كنى و پاكسازى به تدريج صورت پذيرد . در اين زمينه آب ريشه‌هاى چهارگانه بسيار خوب است كه هم آماده‌كنندهء مادهء خلط براى بيرون آمدن است و هم راه براى رسيدن دارو را آسان مىكند . بعد از چنين اسهال دادنى ، بيمار حب بدبو بخورد و بعد از آن باز تا دو هفته آب ريشه‌ها را به وى بخوران ! بيمار گوشت پرنده و سرخ‌كردنيها بخورد كه خون بيشتر توليد شود . ترشى نخورد ، آبگوشت نخورد ، مگر گاه‌گاهى كه شورباى زيره در آن ريخته باشند . آب خوردن بسيار زيان‌آور است ؛ اگر ناچار بايد بيمار آب بخورد ، آب با شراب كهنه مخلوط شود و كمتر از شراب باشد . بايد به‌طور هميشگى لكه را وسيلهء پارچه‌اى زبر ماساژ دهند تا خون به جاى لكه‌دار جذب شود . حمام ، غذاى پرمايهء ديرهضم و ميوه - تازه و خشكش - خوب نيستند . داغ گذاشتن بر لكه پيسگى خوب نيست ؛ زيرا ممكن است پيسگى را بيشتر انتشار دهد و بيمارى افزايش يابد . هرگاه از سببى بر جايى داغ گذاشتند و لكهء سفيد پيسگى بر آن پديد آمد . يا جايى را نشتر كارى كرده‌اند و بعد از آن پيرامون آن لكه سفيد پيسگى پيدا شد ، اين نوع از لكه‌ها هيچ‌گاه به رنگ طبيعى پوست برنمىگردند . معتصم خليفهء عباسى لكهء پيسگى داشت ؛ طبيبان آن زمان اين داروى تركيبى را كه واقعا دور و دراز است برايش درست كردند . تركيبات دارو از قرار زير است : نسخه : خون مار سياه پوسته‌انداز بيست و يك مثقال ، خون زاغ پيسه ( كشكرك ) ، خون نحّام « 1 » ، خون ابغث « 2 » ، خون بچه قمرى ، خون فاخته و خون لاك‌پشت بيابانى از هريك هفت مثقال ، قطران ، زفت‌تر ، نفط و عسل بلادر از هريك هفت مثقال . همهء اين داروها را درهم مخلوط كرده خشك كردند و كنارى گذاشتند . اين‌بار آب هندوانهء ابو جهل نخشكيده و سبز يك جزء ، شراب كهنه دو جزء ، آب گياه زنجفيل شامى سبز دو جزء ، آب سداب و آب خردل سبز از هريك يك جزء ؛ كه اين هفت دارو مجموعا نهصد مثقال بود . اين نهصد مثقال را در ديگ بزرگى ريختند و فلفل سياه ، فلفل دراز ، زنجفيل ، سياهدانه ، گند بيدستر ، عاقرقرحا ، كندس ، صمغ سداب كوهى ،

--> ( 1 ) - نحّام : مرغابى سرخ - تحفه . نحّام : مرغى است آبى شبيه بوتيمار داراى گردن دراز و نك كج و پرهاى سرخ‌رنگ و پاهاى بسيار دراز و ساق ستبر - لاروس . ( 2 ) - ابغث : از پرنده‌هاى آبى گردن دراز به رنگ خاكسترى است - لاروس .