أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

141

قانون ( فارسى )

حالات بهتر آن است هرچه زودتر به وسيلهء ماليدن روغن بنفشه يا روغن خيرى بر جاى رنگ زده آسيب متوقع را تلافى كنند . گاهى ممكن است از اثر رنگى كه بر مو مىزنند پوست هم سياه شود ؛ اكثرا اين سياهى را با آرد باقلى و آرد نخود و امثال آنها مىشويند . راه حل از همه بهتر آن است كه با روغن گرم شده آن را بزدايند . گاهى مىبينى كه موى رنگ شده در چند جايى رنگ مىبازد و لكه‌لكه مىشود ؛ اگر چنين مصيبت و بلايى رخ داد ، به اندازهء يك عدد گردو از دارو را و بويژه داروى ژرفارو كه به بيخ موها مىرسد ، پيش خود نگهدارند و بگذارند تا منعقد مىشود . چوبكى مسواك مانند آماده باشد ، اگر موى رنگ زده شروع به دورنگى كرد و رنگ باخت ، همين منعقد شده را در آب حل كرده ، سر مسواك ماننده را در آن فرو كن و با دقت بر لكه‌هاى ايجاد شده بمال ! برخى وقتى مىبينند كه موى رنگ شده دارد رنگ مىبازد ، دودهء روغنهاى خوشبوى از قبيل : روغن بان ، روغن لادن ، يا دودهء موم را بر رنگ باخته‌ها مىمالند و درستش مىكنند . اما هروقت شسته شود دوده از بين مىرود و لكه سر برمىدارد . فصل سيزدهم شورهء سر از آنجا كه بحث ما دربارهء مو است سزاوار است كه راجع به شورهء سر بحثى داشته باشيم . پوستك مانندى گاهى بر پوست سرمىآيد كه به سبوس آرد بيخته مىماند و فساد در سر به پا مىكند و مزاج رويهء بالايى سر را به هم مىزند . در بعضى حالات همين شورهء سر سبب چرك كردن در پوست سر مىشود و رويشگاه موها را فاسد مىكند . شورهء سر از مادهء خلط تندمزاج بوركى ، يا از خلط خون سودايىمزاج توليد مىشود . سببهاى پيدايش شورهء سر عبارتند از : 1 - سوءمزاجى بر سر مىآيد كه غذاى لازم پوست سر را به تباهى سوق مىدهد . 2 - ممكن است تنها خشكى بر پوست سر آمدن اين خرابكارى را انجام دهد و در ساير نقاط بدن مزاج بر مرام باشد . 3 - امكان دارد هم بدن و هم پوست سر به سوء مزاج خشك مبتلا باشند و شوره ايجاد شود . علاج اگر شورهء سر سبك و كم‌آزار است ، به آسانى معالجه مىشود ؛ روغن گل ، روغن بنفشه و لعابهاى دارويى كافى است كه بر سر مالند و شوره رخت بربندد . اگر شورهء سر بدجنس است و آزار مىرساند ، داروهاى تحليل‌برنده و زدايندهء قوى مىخواهد ، كه تازه بعد از استعمال چنين دارويى بايد داروى رطوبت‌بخش به پوست سر را به