أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

142

قانون ( فارسى )

كار برى و آن را به حالت مزاجى طبيعىاش برگردانى . ممكن است از اين بد هم بدتر باشد و در بدجنسى زياده‌روى كند و سبب زخم چركين در پوست گردد ؛ كه در اين حالت بيمار را به دقت معاينه كن ! ببين آيا كدام نوع از پاكسازى لازم دارد ؟ خونگيرى يا اسهال دادن ؟ او را پاكسازى كن ! يعنى اگر تشخيص دادى كه بالا آمدن مادهء به وجود آورندهء شورهء سر از اثر پرشدگى رگها از خون است ، خون بگير ! و الا بيمار را اسهال ده ! بعد از آن به علاج موضعى بپرداز و تا داروى زدايندهء شوره را به كار بردى استعمال روغنها را به دنبال آن فراموش مكن ! داروهاى علاج شوره كه نرمند و پوست سر را گاز نمىگيرند ، از قرار زيرند : 1 - اگر شوره تازه بر سر نشسته و چندان جاى نگرانى نيست ، از داروهايى كه در زير آيد كلكش كنده خواهد شد : آب سلق ، رب شنبليله ، بزر خربزه ، آرد نخود ، آرد لوبيا گرگى ، آرد باقلى ، بزر خطمى كه در روغن زيتون بپزد ، لعاب به‌دانه ، لعاب خطمى ، لعاب كتيرا و گل خوزستانى . كه با هركدام از اينها سر را بشويى خوب است و علاج شوره هستند . گل اندلسى نيز سرشويه باشد خوب است و اگر با افشرهء سلق مخلوط شود و بر سر گذارند و يك ساعت بر سر بمالند و بعدا بشويند ، بهتر است . آب افشرهء برگ سبز بيد بهترين داروى شوره برانداز است . سر را با تمر هندى بشويند ، آب كرفس ، خود كرفس ، آب‌پز درخت آزاد درخت ، برگ شهدانه و برگ گياه كنجد سرشويه باشند خوب است . برگ شهدانه و برگ گياه كنجد هر دو بسيار لطيف و نرمىبخش و هر دو بسيار تأثير بخشند . آب گرفته از برگ شهدانه و برگ سبز گياه كنجد نيز تأثير بسزا دارند . مغز بادام پوست كنده همراه سركه و آرد شنبليله با سركهء شراب سرشويه شوند شوره را از بين مىبرند . نخود كوبيده و آرد شده و خطمى هر دو در اجزاء برابر در سركه بسرشند و برجاى شوره زده بمالند . توت سفيد خشك شده را نرم بكوبند و بسايند تا گردمانند مىشود و چنان كه خطمى را سرشويه مىكنند آن را نيز سرشويه قرار دهند . خطمى در روغن زيتون مدتى بماند و با آن روغن كه از خطمى تأثيرپذير شده است شورهء سر را بيندايند . كندر را در شراب بريزند و به هم زنند تا حل مىشود ، سپس با روغن زيتون مخلوط كنند و مدت دو هفته هر روز بر شورهء سر بمالند . سر شوره برآورده را با آب برگ سبز بيد بشويند ، بهترين علاج است . تجربه شده است و بسيار بىزيان است . به وسيلهء هر دارويى از داروهاى سرشويهء نامبرده سر را مىشويند ، بايد شب روغن بنفشه و