أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
129
قانون ( فارسى )
كتيرا ، گل خوزستانى و آمله از هريك يك جزء ، آهك زندهء خاموش نشده نيم جزء . همهء اين داروها را باهم در آب سلق بسرشند و استعمال كنند . كه مو را فرفرى و سياه مىكند . 2 - صاف كردن مو . كسى كه از موهاى پيچيده و فرفرى خوشش نمىآيد و مىخواهد موهايش صاف و راست باشند ، داروهايى را كه براى علاج ترك برداشتن و شق شدن مو ذكر مىشوند در اين زمينه نيز مفيدند ، استفاده كند . در هرحال صاف و راست كردن مو به روغنهاى سستكننده و لعابهاى رطوبتبخش نياز دارد . 3 - ترك بردن موها . سبب ترك بردن مو خشك شدن است و غذاى خشكىبخش كه به مو مىرسد اين كار را مىكند . علاجش روغنهاى نرمكننده ميانگين در تأثيربخشى و لعابهاى لزج است ؛ از قبيل : لعاب خطمى ، لعاب اسفرزه ، لعاب برگ بيد و هرچه به مو رطوبت ببخشد . 4 - نازك كردن مو . اگر بورك با داروهاى بر مو ماليدن قاطى باشد موى نازكتر از آنكه بود مىشود . موى جوان و پير . جاى ديگرى در كتاب قانون دربارهء سياه ماندن مو و سفيد شدن مو شرحى داشتيم ؛ در اينجا همينقدر يادآور مىشوم كه تا خون چرب و پرمايه و لزج است موى بدن سياه است و هرگاه خون به آبكى بودن گراييد مو به سفيد شدن شروع مىكند . فصل يازدهم دير سفيد شدن مو انسان مىتواند سفيد شدن موها را تا اندازهاى به تأخير اندازد و تا ديرزمانى موهايش سفيد نشوند ، اگر دستورات زير را به كار برند : 1 - هميشه مواظب باشند خلط بلغم را از خود دور سازند ؛ كه براى اين پاكسازى قى كردن بعد از سير خوردن و حقنه شدن لازم است . تا احساس شد كه خلط بلغمى در درون جمع شده است ، اين پاكسازى به عمل آيد و استراحت كنند . 2 - بيخ و ريشهء موها را تقويت كردن و نيرو بخشيدن ، كه اين هم دستورات ويژه دارد ؛ مثلا : غذايش بسيار خوب كيموس باشد ، زياد از حد نخورد ، چندان بخورد كه مىتواند هضم كند هضم نكردن و خوراك در معده گير كردن و بدون هضم ماندن بلاى مو است : خوراك هضم نشده سبب فاسد شدن خون مىشود . غذا بايد نوعى باشد كه خون خوب و پسنديده و نيرودار توليد كند . سرخ شدهها در تابه ، كباب شدهها و برشته شدهها را بخورد و آبگوشت و تريد نخورد . اگر شخص بسيارتر مزاج است ، ديگ ابزارهاى گرم و تندمزه از قبيل : خردل ، فلفل و ساير ديگابزارها و ترشيها و آبكامه بخورد . بويژه اگر آبكامه را ناشتا بخورد بهتر است . سلق با خردل بخورد و شراب خالص بنوشد اما كم . ميوه و سبزيهاى تر و ترىبخش نخورد . شير و گوشت ماهى و حليم و عصيده ( حلوايى كه از آرد و روغن و شيرينى سازند ) نخورد . زياد آب نخورد ، زياد خونگيرى به عمل نياورد و موهاى بدن را برنچيند . نبايد زياد مستى كند ، از جماع