أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
93
قانون ( فارسى )
اندازهاش يك چهارم پر يك كف دست باشد ، درد تسكين يابد . بعضى گويند : گياه چوبك را تا سبز است بياورند و بكوبند و بسايند و ببيزند و با روغن گاوى درهم بسرشند و حدود دو مثقال بخورند ، تأثيرى عجيب بينند و درد به كلى از بين مىرود . اگر ترب يا ريحان كوهى را تازه خورده باشند از نيش كژدم زيان نمىبينند . ملخى بىبال و بزرگ هست كه آن را خركوك گويند . اگر اين ملخ را خشك كنند و بكوبند و با شراب بخورند درد نيش كژدم از بين مىرود . كسى كه به حرفش باور دارم گفت : افيون و بزر بنگ را در عسل به نيش خوردهء كژدم دادم درد تسكين يافت . طبيبى گويد : اگر نيشزدهء كژدم مركب هندى بخورد و يا برجاى نيش بمالد ، درد از بين مىرود . قارچ چمنى از داروهاى بسيار خوب است . ثمر گياه برواق ( خنثى ) ، گل گياه برواق ، ثمر غار - كه ويژگى دارد - بزر شبدر ، برگ ترب و اناريجهء در سركه سرشته شده همگى از داروهاى ضد نيش كژدم هستند . نسخهء ديگر : زراوند ، سياهدانه ، بيخ گياه گاوشير و بزر سپند از هريك يك جزء برابر . همه را درهم مخلوط كنند و دو درهم از آن را با شراب بخورند . نسخهء ديگر : عاقرقرحا و زراوند هريك يك جزء ، فلفل نيم جزء ، بيخ انگدان يك چهارم جزء . همه را درهم مخلوط كنند و به وزن نيم درهم بخورند . نسخهء ديگر : زراوند دراز و عاقرقرحا هريك يك جزء . هر دو را در عسل بسرشند و به وزن دو درهم از آن را با شراب بخورند . نسخهء ديگر : مرّ ، گاوشير و افيون هريك يك جزء ، هزارگوشان چهار جزء . همه را درهم بسرشند و قرص سازند و تناول نمايند . نسخهء ديگر : پوست بيخ زراوند دراز و عاقرقرحا از هريك يك جزء . درهم مخلوط شوند و به اندازهء لازم بخورند . داروى تركيبى زير را بعضى از اطباء توصيه كردهاند .