أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
85
قانون ( فارسى )
سير بر زخم بگذار و يا بيمار تناول كند خوب است . گوشت ماهى نمكسود را بر زخم بگذارى مفيد است . اگر ادرار كهنه شدهء انسان را بر زخم جاى دندان سگ هار پاشى ، در جذب سم كمنظير است . بويژه اگر ادرار كهنهشدهء انسان با بورهء قرمز باشد معركه مىكند . خاكستر چوب تاك را تنها بگذارند خوب است . و اگر خاكستر چوب تاك با سركه بسرشد بسيار خوبتر است . نعناع و نمك را بر زخم بگذار ! جواشير ( گاوشير ) در علاج زخم سگ هار گزيده اثرات عجيب دارد . برگ خيار چنبر خوردنى را نيز بر زخم بگذارى بسيار مفيد است . بيخ رازيانه را بر زخم سگ هار گزيده بگذار ! گويند : چندين بار و به تكرار سريش ماهى را بر زخم بمالند فايدهء شگفتانگيز بينند . مورچهها را بكوب و بر زخم سگ هار گزيده بگذار ! داروى تركيبى زير در اينباره بسيار خوب است . نسخه : زنگار و نمك از هريك چهار درهم ، پيه گوساله دوازده درهم . هر سه را درهم بسرش كه مرهم شود و بر زخم بگذار ! نسخهء ديگر : لبلاب سه مثقال ، بورك سه مثقال . كف دريا يك مثقال ، نمك چهار مثقال ، پيه غاز ده مثقال و دو سوم مثقال ، روغن حنا به اندازهء كافى كه داروها را در آن بسرشى و مرهم شود و بر زخم بگذارى ! طرز آب خوراندن به بيمار كسى كه سگ هار او را گزيده است - چنان كه سابقا اشاره كرديم - بسيار تشنه مىشود اما از آب گريزان است و اكثرا از تشنگى مىميرد . اگر آب بخورد ، كار علاج بسيار آسان مىشود . حالا تو بگويى بخور و او بگريزد و از آب نفرت كند چاره چيست ؟ طبيبان در اين باره فكرهايى را ارائه دادهاند كه به هر وسيلهاى كه باشد بيمار را به نوشيدن آب وادارند : فيلغريوس حكيم مىفرمايد : « اگر بيمار از آب مىترسد ، آب را در پوست كفتار بريز و تعارفش كن مىخورد . » طبيبى ديگر گويد : ظرف آب را با پوست كفتار بپوشانند . برخى گويند : پارچه از لباس نمازگزاران را كه با آن وضو گرفتهاند ، بر ظرف آب بگذار يا زير ظرف باشد ، بيمار آب را مىخورد . و برخى از طبيبان همهء اين ترفندها را بىمعنى مىدانند .