أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
86
قانون ( فارسى )
برخى از طبيبان آب را در ظرفى آهنى بسيار لوله دراز و باريك مىريزند ، لوله را در دهان بيمار فرو مىبرند تا سر لوله به گلو مىرسد . ظرف را پوشانيدهاند كه بيمار حس نكند مسأله آب است و به وى مىدهند ، و ناگهان آب در شكمش مىريزند كه خودش خبر ندارد . گروهى لولههاى مخصوص از طلا براى اين كار آماده كردهاند . يكى ديگر از ترفندها اين است كه از عسل منعقد شده يا از موم لوله مانندى بسازند و آب در آن جاى دهند و برهم آورند كه آب در آن حبس شود ، آنگاه بيمار را وادار كنند كه اين چيز لذيذ را ببلعد . فصل ششم زخم از حيوانات درنده اگر شير ، پلنگ ، يوزپلنگ و از اين نوع درندههاى وحشى كسى را گاز بگيرند يا از چنگال آنها زخمى شوند ، نبايد آن را با گزيدهء سگ عادى يا گزش انسان مقايسه كرد ؛ زيرا در دندانها و چنگالهاى آنان نوعى سميت هست كه بر جسم انسان اثر بد مىگذارند . بايد اول سم را به خارج جذب كرد - كه زياد زحمت هم نمىخواهد - و آنگاه زخم را جوش داد . تمساح . اگر تمساح از كسى گاز گرفت ، هرچند تمساح سالم و بىبيمارى باشد باز گونهاى سم از گزش با دندانهايش بر جسم گزيده تأثير مىگذارد . پس بايد اول سم را جذب كرد . مثلا بورهء قرمز را با عسل بسرش و برجاى گزيده بگذار كه سم را بركشد . اگر زخم را پاك كردى ، آن را پر از روغن حيوانى و پيه گوزن و پيه غاز و عسل كرده و بعدا آن را جوشكارى كن ! پيه تمساح بهترين علاج گزيدهء تمساح است . طبيبى گويد : اگر تمساح گزيده چيزى از گوشت تمساح بخورد ، همان تأثير دارويى را دارد كه پيهش ، و زخم را شفا دهد . ميمون . اگر كسى به گاز گرفتن ميمون مبتلا است ، براى احتياط - كه مبادا دندانهايش سم آلود باشند - داروى جذبكنندهء سم را بر زخم بگذار ! مثلا : خاكستر و سركه و پياز و عسل و بادام تلخ بر آن بگذار ! انجير را بكوب و بر آن بگذار و اگر انجير نارسيده باشد بهتر است . مردارسنگ و نمك را بر آن بگذار ! بيخ رازيانه و عسل را بر زخم بگذار ! اگر جاى گازگرفتگى ورم كرده است ، مردارسنگ در آب حل شده را بر آن بپاش ! سياهدانه و عسل يا گاودانه و عسل را بر ورم كرده بگذار كه دهان زخم باز نشود . گربه . گاهى از گاز گرفتن گربه درد بسيار شديد پديد مىآيد و جاى گاز گرفته در بدن سبز رنگ مىشود . علاج گربه گزيده همان علاج عمومى است . پياز يا پونهء بيابانى را بر آن بگذارند خوب است . همچنين پياز و پونهء بيابانى را بخورند باز خوب است . سياهدانهء كوبيده با آب يا