أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

80

قانون ( فارسى )

بخورد . اگر آبى را بنوشد كه چندين بار آهن تفته را در آن خاموش كرده‌اند ، بسيار بهره بيند . پياز و سير را فراموش مكن ! كه در معالجهء سم‌ها بسيار فعالند . سم را پاره مىكنند و نمىگذارند در بدن منتشر شود . از همان اوايل بيمار ترياق فاروق و داروى خرچنگ - كه در علاج اين حالت ويژگى دارد بخورد . گويند : ترياق چهارگانه و ترياق پنيرمايه - كه بعدا تركيباتش را ذكر مىكنيم - بسيار خوبند گوشت خرچنگ رودخانه‌اى را بخورد خوب است . دارويى هست كه آزموده شده و نتيجهء خوب داده است ؛ آن را هم به كار ببر ! كه از قرار زير است . نسخه : خرچنگ رودخانه‌اى را بياور ! چوب تاكى را كه انگور سفيد مىدهد آتش كن و خرچنگ را بر آن آتش بگذار تا چندان مىسوزد كه مىشود آن را كوبيد و خرد كرد ، خردش كن و بساى تا خوب نرم مىشود . اين‌بار گياه كوشاد و كف الذئب را به همان دستور بر همان آتش نه تا چندان مىسوزد كه خرد مىشود . آن را خوب بساى ! هر دو ساييده را درهم قاطى كن . چهار مثقال از آن مخلوط را با شراب خالص بخورند . هم از اين بابت داروى تركيبى زير هست . نسخه : هنگامى كه خورشيد در برج اسد است [ مردادماه ] ، تنور را برافروز و ديگى مسى بياور ! خرچنگ رودخانه‌اى را شكار كن و پيش خود بگذار و گياه كوشاد را نيز بياور ! خرچنگ را قطعه‌قطعه كن تا پنج قطعه مىشود . با پنج قطعه كوشاد ، يعنى برابر با قطعه‌هاى خرچنگ همه را در ديگ ريز و در تنور بگذار تا نيمه به نيمه بريان مىشوند ؛ آنگاه از تنور و از ديگ بيرون بياور و بكوب و بساى . يك دهم آنها كندر ساييده اضافه كرده همه را باهم مخلوط كن و پيش خودت نگهدار . وقتى كه سگ هار گزيده را معالجه مىكنى ، در روزهاى اول ، هر روز به وزن يك مثقال از آن ساييده را با آب به بيمار بده بخورد . بعد از چند روزى هر روز دو مثقال بخورد و بعدا به روزى چهار مثقال برسد . داروى خرچنگى فوق را قبل از آنكه مطمئن نشده‌اى كه بيمار به حالت ترسيدن از آب مبتلا نمىشود ، به كار مبر ! و اگر كوشاد را نصف كنى ، يعنى نيم وزن خرچنگ باشد باز مانعى ندارد و مفيد است . اگر از گزش ، دو روز يا سه روز گذشته باشد و تو تازه به علاجش مىپردازى ، بايد ساييدهء خرچنگ و كوشاد را كه به بيمار مىدهى دوچندان آن مقدار باشد كه در روز اول تجويز مىكنى ؛ يعنى اول هر روز دو مثقال ، بعدا هر روز چهار مثقال و در آخر هر روز هشت مثقال تناول كند . داروى آلاكلنگى نيز همان اثر داروى خرچنگى نامبرده را دارد كه بعدا از آن ياد مىكنيم .