أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

81

قانون ( فارسى )

داروهاى ديگر هم هستند كه ياد مىشوند . در هرحال اگر بعد از هفت روز تازه به معالجه بپردازى بايد داروها دوچندان و چند چندان تناول شوند . اگر دير به معالجه رسيدى يعنى از هفت روز گذشته بود ، نزديكى زخم را نشتر بزن و گود بردر ! و بايد به شدت مكيده شود . اگر بيشتر از هفت روز زخم بدون معالجه مانده بود ، ديگر نبايد زخم را بيش از اندازه و به حد زياد گشاد كنى ؛ كه بيمار را بدون فايده بسيار آزار مىرسانى . اما مگذار زخم به هم آيد و بگذار همواره باز باشد . اگر تنها سه روز بر زخم بگذرد و معالجه نشده باشد ، گشاد كردن زخم تا اندازه‌اى مفيد فايده است . اما نه زياد ؛ زيرا در اين مدت سم منتشر شده است . پس بهتر همين است كه دهانهء زخم را باز نگهدارى و همراه معالجات لازم ، مثلا پادزهرهايى كه به بيمار مىدهى و پاك‌سازيهايى كه به عمل مىآورى داروهاى ديگر - كه زخم را دهان باز نگهدارند - به كار ببرى . گمان مىكنم اگر سگ گزيده انسانى نيرومند باشد ، تا چهار روز نه بيشتر سم در بدن منتشر شود . و شايد در كمتر از چهار روز هم منتشر گردد . بارها رخ داده كه سگ گزيده در خلال يك هفته مرده است ؛ كه در اين حالت حتما سم بسيار زود در بدن انتشار يافته است . در جذب كردن سم از زخم به خارج هيچ چيز بهتر از داغ‌گذارى نيست . حتى اگر مدت بيشترى از آنكه گفتيم بر زخم گذشته باشد و بيم آن بود كه بيمار به حالتى برسد كه از آب بيمناك شود ، اگر در اين حال داغ بزرگ و شديد بر زخم نهى ، نه دور است كه موفق شوى و بيمار را از عواقب وخيم بيمارى نجات بخشى . كششى كه از داغ‌گذارى به عمل مىآيد و نوعى از تباه و بىتأثير گردانيدن سم سگ هار كه در نتيجهء داغ‌گذارى حاصل مىشود ، از دست هيچ داروى ديگرى برنمىآيد . اگر مانعى در راه داغ‌گذارى بود ، ناگزير بايد داروهايى بر زخم بگذارى كه كار داغ‌گذارى را انجام مىدهند و عبارتند از : مرهم نمك ، داروهاى خون به زير پوست‌آور ( سرخ‌گرداننده ) از قبيل خردل و امثال خردل كه بر زخم بگذارى . در چنين حالاتى مگذار به هيچ وجه بيمار به حمام برود و نبايد زخم تر شود و بيمار از آن خوشش بيايد . اين را بدان ! همين‌كه گذاشتى بيمار در حمام با آب گرم آبتنى كند ، حكم اعدامش را صادر كرده‌اى . برخى گفته‌اند : اگر سگ هار گزيده در آبزن بنشيند فايده بيند . به فكر من اين هم اگر در اوايل زخمى شدن باشد ممكن است زيانى نداشته باشد . بايد بيمار به هيچ وجه سرما نخورد . و شايد در اين حالت كه بيمارى تا حدى كهنه شده و پيشرفته است ، نياز باشد كه دوباره او را رگ بزنى . اما در هرحال نبايد خون خودش را نگاه كند . اگر ديدى كه حالت بيمار كمى رو به خوبى است ، بگذار در حد ميانگين ورزش كند ؛ نه زياد و نه كم . حمام برود مانعى ندارد . آب ولرم به حد زياد بر بدنش بپاش ، ماساژ ده و تنش را با روغنهاى مناسب حال و ميانگين در شدت و سستى را بر تنش بمال !