أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
72
قانون ( فارسى )
4 - اژدهاى آبزى ( بحرى ) گويند : اگر اژدهاى دريايى كسى را گاز زد ، بايد جاى گاز گرفته گوگرد و سركه بمالند . گويند : پيه تمساح يا گوشت ماهى - كه آن را طريغلامى نامند - برجاى گاز گرفته بگذارند خوب است . اگر قطعهاى سرب صاف را برجاى گاز گرفته بمالند و وسيلهء آن ماساژش دهند نفع بينند . ما داروهايى را در علاج نيش رتيل نوشتهايم - و بويژه ترياق اول - در علاج اين حالت بسيار خوبند . ريحان كوهى را بخورند و برجاى گزيده بگذارند مفيد است . 5 و 6 - سموريا و طروغورون يكى از دانشمندان حكايت اين دو مار را برايم تعريف كرده كه فكر مىكنم بنا به تعريف او اين دو نوع مار نيز از ردهء اژدهايان دريايى ( آبزى ) باشند . آن دانشمند مىفرمود : « پيامد گزش سمور يا همان پيامد نيش و گزش افعى است و احتمال دارد كه علاج افعى برايش كافى باشد . » و دربارهء مار دوم - كه طروغورون نام دارد - مىفرمود : « جاى گزشش بسيار دردناك است ، مار گزيده بسيار احساس سرما مىكند ، بدنش بىحس مىشود و به زودى مىميرد . » و مىفرمود : « بايد علاج ضد سموم سردمزاج به كار رود . » در دستور علاج گزش طروغورون چنين فرمودند : « بايد اول سركهء به حالت ولرم بر جاى گزيدهء مار پاشيد و برگ غار برآن گذاشت . روغن كوشنه ، روغن عاقرقرحا و روغنهاى از اين قبيل را برجاى گزش بمالند و با اين روغنها تأثير پياز دشتى و گزنه باشد . آبپز برگ غار با سركهء انگدان كه با سداب همراه است بخورند . مر ، فلفل و سداب از هريك يك جزء متساوى را در هم مخلوط كنند و به وزن يك درخمى در شراب ريزند و شراب را بخورند . ترياق اول - كه در علاج نيش رتيل آمده است - در اين زمينه نيز خوب است استعمال شود . »