فصل بيست و هشتم تب خشكى بدن كه از آب باشد در فصل بيست و هفتم اشاره شد كه ممكن است سفت و خشك شدن بدن از سرما يا از اثر آبتنى با آبهاى سرد و گيرنده باشد . نشانيها و علاج حالت تب ناشى از سرما را ذكر كرديم . در اين فصل مىخواهيم دربارهء نشانيها و علاج تب ناشى از آب صحبت كنيم . ممكن است كسانى كه در آب معدنى - كه تأثيرپذير از زاج بلورى ( شب ) يا زاج باشد - آبتنى مىكنند ، سوراخهاى ريز رويهء پوستشان سفت و بسته شوند و بخارهاى بيرون دادنى راه بيرون آمدن نداشته باشند و در داخل بدن محبوس بمانند ، و به حالتى از تب بينجامد كه بارها آن را تكرار كرديم . و بسيار رخ مىدهد كه كار به تب عفونى بكشد . نشانيها 1 - سبب يكى از نشانيها است ، يعنى بيمار رفته در چنين آبى آبتنى كرده و به اين روز افتاده است . 2 - پوست بدن بيمار تب‌زده به نوعى سفت شده است تو گويى بر آتش خشكيده و به هم آمده ، يا آن را به دبّاغى برده‌اند و يا به حالت پوستى شبيه است كه در آب زاج فرو كرده باشند . 3 - دست بر پوستش بگذارى احساس مىكنى كه حرارت دارد بالا مىآيد و در افزايش است - چنان كه در حالتى از تب كه از اثر بند آمدن مسامها باشد همين حالت مشاهده مىشود . 4 - نبض در اين حالت كوچك‌تر ، ناتوان‌تر و سريع‌تر از آن است كه در حالت تب خشكى ناشى از سرما احساس مىشود . 5 - ادرار بيمار سفيدرنگ‌تر و آبكىتر از معمول است و به بول گوسفند مىماند . 6 - چشم گود نمىرود . 7 - بدن لاغر نمىشود . علاج 1 - همان علاج كه براى تب ناشى از سرما گفتيم در اينجا نيز تكرار شود ؛ تنها فرق در اين است كه بيمار تا كاملا معلوم نشود مسامهايش - چنان كه لازم است - گشاد شده‌اند ، نبايد شراب بخورد ، اما اگر خشكيدگى پوست در اندازهء زيادى نباشد ، ممكن است خوردن شراب مفيد بوده و در باز كردن مسامها كمك كند . 2 - بايد در معالجهء آنها مراعات بيشترى شود ، غذاها لطيف‌تر باشند ، در هواى حمام ماندن و تن شستن با آب گرم بيشتر باشد و روغن بر بدن ماليدن ديرمدت‌تر از حالت تب‌دار سرما صورت پذيرد .