أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

584

قانون ( فارسى )

كندر بر آن بگذارى باز خوب است . اگر شكستگى ، كوبيده شدن و از هم پاشيدن بينى بود ، تا آن را برندرى اميد خوب شدنش نيست . بايد بينى را شق كنى ، استخوان خرد و خاش شده را بيرون ريزى و بازدوزى و گردهاى دارويى را بر آن بپاشى . اگر قسمت كركركى بينى كج شد و از حالت طبيعى خارج شد با فشار آن را به جاى خويش برگردان و راستش كن و باند بر آن بپيچ كه ديگر نتواند پا را از گليم خويش بيرون كشد . اما آن را چگونه مىبندى ؟ - باند را بر جاى درست شده بياور و بر رويهء گردن در آن طرف كه كج شدن رو بدانجاست محكم ببند . روشى ديگر هست . پارچه يا نوارى چرمى كه پهنايش به اندازهء يك انگشت باشد تهيه كن ! طرفى از آن را سريش ماهى يا سريش پوست گاو و صمغ يا هر چسب ديگرى بمال ! سر سريش‌زده را بر طرف كج‌شدهء بينى بچسبان و بگذار بر آن خشك شود . بينى را با فشار دست به حالت خود طبيعى برگردان . و آن نوار چرمى يا نوار پارچه‌اى را بكش و بكش تا استخوان كج شده را به حالتى مىرسانى كه كجى از بين برود . نوار را بر گردن بيمار ببند ! بستن نوار چنان باشد كه بر همان حالت اصلاح شده بينى را نگهدارد . آنگاه داروى لازم و مناسب را بر جاى آسيب‌ديده بگذار ! فصل چهارم شكستگى چنبر استخوان چنبر از سه سبب احتمالى ممكن است بشكند : 1 - كسى كه بار بسيار سنگين بر دوش گيرد . 2 - اگر شخصى از پرتگاهى بسيار بلند به پايين سقوط كند . 3 - اگر ضربه‌اى سخت بر استخوان چنبر وارد شود ؛ كه در اين سه حالات ممكن است چنبر بشكند . استخوان چنبر اگر بشكند ، به هم پيوند دادنش دشوار است و علاجش صبر و آرامى و حوصلهء زياد مىخواهد . دربارهء شكسته‌بندى استخوان چنبر گفته‌اند : اگر استخوان چنبر آن طرفش كه در نزديكى استخوان سينه است ضربت بيند ، سر استخوان بازو كمتر پايين مىآيد . دانشمندى شكسته‌بند مىفرمايد : « اگر استخوان چنبر دو نيم شود ، بيمار را بر صندلى بنشان ! پرستارى بازويى را كه چنبرش شكسته است بگيرد و به سوى بالا و خارج بدن بكشد . پرستارى ديگر گردن و سر شانه را به سوى مقابل ، در حد لازم و اندازهء بايسته بكشد . طبيب به وسيلهء انگشتان هرآنچه را بيرون زده و برجسته است فشار دهد ، و هرآنچه را كه به گودى فرو رفته است بركشد و شكسته را راست كند . »