أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
564
قانون ( فارسى )
كه خوب شده است زير جبيره قرار ده ! اگر امكان داشته باشد جبيرهاى را كه بر زخم مىآورى چنان بگذارى كه اگر آن را از زخم برداشتى كه صبح و شام زخم را مداوا كنى ، تأثيرى بر باندپيچى شكستهبندى نگذارد ، بسيار خوب است . بقراط مىفرمايد : « تا زخم نوآمده به شمار مىآيد ، بايد در ميانهء پيچهاى باند قرار گيرد ، و همينكه كهنهتر شد و رسيد و سر باز كرد ، باند را از بالاى زخم بياورند و بر وسط آن ببندند . بهتر آن است باندهايى كه از نزديكى زخم عبور مىكنند و بويژه باندهاى بالايى را در كنار زخم تند و شديد كنند تا مواد سزاوار ريختن از زخم را بيرون برانند . بايد در تند بستن ، تحمل بيمار را نيز در نظر داشته باشند و به حدى نباشد بيمار تاب نياورد . و هرچه باند از زخم فاصله گرفت شلتر شود بهتر است . » اگر قرحه ( زخم چركين ) ريشهدار است و به ژرفا راه يافته ، بايد باند را بر جاى ژرفا رفتهء قرحه بياورى و آن را بسيار تند بپيچى . اگر اين تند پيچيدن باند همان جاى شكستهء استخوان را نيز در بر گيرد ، دو كار خوب يكدفعه انجام شده است . و اگر زخم جايى است و شكسته جاى ديگر ، بايد همان روش را نسبت به زخم انجام دهى كه سابقا ذكر كرديم . مثلا اگر باند را سوراخ كردى و ناگزير دهانهء قرحه را باز گذاشتى ، وقتى باند به جاى شكسته مىرسد ، بايد به شدت فشاردهنده و تند و محكم باشد . بايد اندام را كه زخم در آن پديد آمده است ، به حالتى نگهدارى كه اگر چرك در زخم جمع آمد به آسانى از آن بريزد . اگر فصل تابستان و گرما است ، باند پيرامون زخم را سرد گردان تا زخم ورم نكند . به هيچ وجه و بويژه اگر وقت تابستان و گرما باشد ، مرهم بر زخم مگذار ! ممكن است اندام زخمى و آسيبديده را عفونى كند . اگر نياز به استعمال بازدارندهء ورم بود . شراب گسمزه را به كار ببر - چنان كه سابقا هم گفتيم . اگر استخوان شكسته و كوبيدگى نيز در اندام رخ داده است و بيم آن داشتى كه اندام از هستى ساقط شود ، نشتر بزن و بردر ! روى هم رفته اگر زخم كذايى - كه همراه شكست استخوان است - بر اساسى صحيح بسته شود اگر مواد از بالا به سويش سرازير شوند ، به جاى اينكه بيمار زيان بيند بهره مىبيند ؛ اما اگر در بستنش اشتباهى رخ دهد ، از اثر هر مادهء ناپسند كه بر آن مىآيد ورم مىكند . بويژه اگر جاى زخم در بستن سست باشد و آن طرف دور تر را تند بسته باشند و يا زخم گدارى برايش نمانده باشد كه مادهء چركى را از آن به بيرون راه دهد و دارو بدان برسد . اگر زخم را لخت و بدون پوشش گذاشتى متعفن مىشود و اندام را به مرگ سوق مىدهد و درد و آزار و انواع تبها را پيامد دارد . پس بايد طبيب بين اين دو حالت اندازهاى را در نظر گيرد ، نه زخم زياد تند و سرپوشيده بسته شود و نه كاملا لخت و بىسرپوش باشد .