أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
559
قانون ( فارسى )
مستقيما با پوست در تماس است - بگذارى ، تا از درد كردن بيمه شود . بويژه اگر حالت بيمار چنان نيست كه طبيب هميشه بر بالينش باشد و هرگاه درد احساس شد طبيب فورا به دادش برسد ، جايى را باز كند و جايى را ببندد . يادآور مىشوم ، اگر قرحهاى در آن مكان هست نبايد مرهم استعمال كرد . ممكن است اندام را به عفونت بكشاند . به جاى مرهم شراب سياه استعمال كن ! منظورم از اين يادآورى آن بود كه بدانى شكستگى استخوان اكثرا قرحه همراه دارد ؛ پس بهتر آن است كه از استعمال مرهم صرف نظر كنى و تنها شراب گسمزهء گيرنده را به كار ببرى . بالشتك بلند فوقانى را - كه ذكر كرديم - به وسيلهء شراب گسمزه تر كن ! بعدا در باب ويژهاى داروهاى پاشيدنى و ماليدنى در علاج شكستهبندى را ذكر خواهيم كرد . اگر باندپيچى را چنان كه سفارش كرديم از جاى لازم شروع كردى ، براى چند بار پيچيدن و برهم پيچيدن ملاحظاتى به شرح زير هست كه بايد مراعات كنى : 1 - اگر شكستگى استخوان زياد يا كم است ، باند را برحسب زيادى و كمى آن زياد يا كمتر بپيچ ! 2 - ورم اندام شكسته استخوان را ملاحظه كن ! اگر پديدار است ، باند را بر ورم كرده بپيچ و از آن طرف برگردد طورى كه باز بر ورم كرده آيد و بعد از آن بر جاى سالم و بىورم پيچيده شود . كار باند اول را در اينجا خاتمه مىدهى ؛ حالا نوبت باند دوم است : باند دوم را دوبار يا سه بار بر جاى شكسته بپيچ و بعد از آن به سوى پايينتر برو و كمى سستتر از جاى شكسته آن را بپيچ و سستتر بستن را كمكم و به تدريج صورت ده ! آنگاه باند سوم را بياور و آن را نيز دوبار يا سه بار بر شكسته ببند و آخرش را به همان دستور ليكن رو به بالا ببر ! كه اين دو باند ، در راندن چيزهاى ريختنى و ناباب از اندام ، راست نگهداشتن اندام و چگونگى انجام باندپيچى لازم با هم همكارى مىكنند . در اينجا نيز مواظب باش باندها به جاهاى بسيار دور از جاى دردمند نرسند و جاى سالم دور از جاى شكسته زير فشار بستن تند قرار نگيرد ؛ مبادا رگهاى وابسته به اندام شكسته استخوان زير فشار باند بند آيند و مسدود شوند و از پذيرش غذاى ويژهء اندام درمانند . چون ممكن است اين سد شدن ، علتى هميشگى شود . 3 - طرز بستن سومى هم هست و آن به اين ترتيب كه باندى را كه بر جاى لازم مىپيچى رو به بالا بپيچ و در بالا خاتمه يابد . باند دومى را بر آن بپيچ و در پايين بدان خاتمه ده . سومى را از پايينترين جاى باند پايينى شروع كن و بر بالاى باند بالايى بپيچ . اين باند سوم هر دو باند بالايى و پايينى را حفاظت مىكند . اين باند فوقانى را بر هر دو باند پايينى و بالايى - در جايى كه شكستگى روى داده - بسيار محكم و تند ببند . منظور از بستن اين باندها بهطور مخالف همديگر اين است كه باندى از پايين اندام بسته مىشود كه مادهء لازم اندام را به سوى اندام جذب كند ؛ ازاينرو كمى دور تر از جاى درد بستنش شروع مىكند و به تدريج رو به جاى دردمند سستتر مىشود ، كه مادهء لازم براى اندام راه رسيدن به اندام دردمند را داشته باشد . دومى كه در بالا قرار مىگيرد - چنان كه گفتيم - براى نگهدارى از اولى ( پايينى ) و سومى براى