أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
525
قانون ( فارسى )
مىآورد . پارچهاى را كه بر جاى بركندگى مىگذارى ، بايد وسيلهء مرهم سردىبخش يا شراب گسمزه نمناك كنى . بقراط مىفرمايد « كشيدن و جا آوردن دررفته را بايد تا روز سوم يا روز چهارم به تأخير اندازند ، مگر اينكه حالت استثنايى باشد . كه حتى اگر فقط كشيدن باشد اين مدت زمان را مىخواهد . و هرگاه جاى آوردند بايد آن را باندپيچى كنند . » اگر بند استخوانى در اندامى از اندامان تن در حركتى كه مىكند بركنده شود و تا آن را جا آوردى باز بركنده شود ، معلوم است كه سبب سست شدن و رطوبى بودن جاى استخوان است ؛ كه در اين حالت حتما بايد داغگذارى را انجام داد . اگر دررفته يا تكان خورده را جا آوردى و نوعى سفتى شبيه ورم باقى ماند ، داروهاى گذاشتنى و ماليدنى نرمكننده را به كار ببر . در شروع اين حالت بايد داروها تقويتبخش باشند . بهتر آن است كه دارو را روى باند بر آسيبديده بپاشى ، نه اينكه باند را باز كنى و دارو بر آن بگذارى يا بمالى . اگر وقت زمستان بود ، در علاج اين سفت شدن روغن گرمىبخش و تقويتكنندهء اندام را به كار گير ! و اگر وقت تابستان و گرما است عسل با آب سرد را بر آن بپاش ! بايد كسانى كه به از جا بركندگى استخوان مبتلا شدهاند ، غذاى نيروبخش بخورند كه بند استخوان را تقويت و مفصل را محكم كند تا ديگر از جا در نرود . اگر مفصل درازتر از حد طبيعى شد - چنان كه سابقا بدان اشاره كرديم - بايد استخوان سستشدهء بالا آمده را به جاى طبيعى خود - كه در آنجا سست شده است - برگردانى و داروهايى بر آن بگذارى كه گيرنده و مخلوط با داروهاى گرمىبخش باشند . داروهاى داراى چنين نيروى گيرنده و گرمىبخش از اين قرار است : مازو ، گلنار ، اقاقيا و امثال آنها كه با چيزى از گند بيدستر و كوشنه و دوال مخلوط باشند . همچنين مىتوان ثمر سرو تنها بدون مخلوط كردن با دارويى ديگر و يا ثمر سرو كوهى را بر مفصل گذاشت و بست . داروهاى گذاشتنى در علاج فتق - كه ذكر شدهاند - از آنجا كه سستى آورند ، در برگرداندن بالازده به جاى خود مفيد فايدهاند . فصل دوم از جا دررفتن آرواره گاهى رخ مىدهد كه آروارهء زيرين از آنجا كه با گردن تماس دارد ، از جاى دررود . دهان آسيب ديده باز مىماند و بسته نمىشود . اين حالت دررفتن آرواره كمتر رخ مىدهد و اگر هم رخ دهد هيچ وقت به كلى از جا درنمىرود . گاهى ممكن است انسانى در حين خميازه كشيدن بند آروارهاش سست شود و آرواره از جا تكان بخورد . فرق دو حالت فوق در اين است كه در حالت اول كه از سست شدن وسايل