أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

30

قانون ( فارسى )

9 - ادرار بيمار زردرنگ گرم تندمزاج ، و كم‌مايه است . تندمزاجىاش از حركت است و كم‌مايگى از اثر تحليل رفتن در جسم . علاج علاج كسانى كه از اثر خستگى زياد به تب روزانه مبتلا شده‌اند دستورات آتى است كه بايد اجرا كنند : 1 - آسودن و استراحت كامل كردن . 2 - در آبزن نشستن و با آب گرم تن را شستشو دادن . 3 - بعد از آب‌تنى با آب گرم تن را روغن ماليدن بويژه بايد بند استخوانها را روغن‌مالى كنند . 4 - غذا بايد خوب كيموس باشد و چندانكه مىتوانند هضم كنند بخورند . گوشت جوجهء مرغ ، گوشت بزغاله ، گوشت ماهى رضراضى بخورند خوب است . چون از خستگى زياد و حالت تب توان جسميشان كاهش يافته است نبايد چندان بخورند . كه در زمان بهبودى مىخوردند و فكر كنند آنچه در زمان بهبودى هضم مىكردند در حالت بيمارى هم مىتوانند هضم كنند . بايد اين نكته را مراعات كنند و چندان بخورند كه يقين دارند هضم مىشود . كه بايد كمتر از آن باشد كه در زمان بهبود مىخوردند . پس كوشش كنند كه غذايشان مغذى باشد - كه سابقا آنها را ذكر كرديم ، و علاوه بر اين زردهء تخم نيم‌بند و بيضهء خروس برشته بخورند خوب است . برخى از اطباء گويند تب‌زدهء ناشى از خستگى زياد بايد پرهيز و كم‌خوريش و غذاى لطيفش بيشتر از تب‌داران ديگر حالات مراعات شود ؛ كه در اين نظريه تيرشان به هدف نخورده و سخنشان درست نيست . 5 - چندانكه ممكن است و دلشان مىخواهد ميوه‌هاى تر و تازه بخورند خوب است . 6 - اگر سابقا عادت به شراب خوردن داشته‌اند ، شراب مخلوط با آب بخورند و زياد بخورند به نفع آنها است . 7 - اگر سابقا عادت به شراب خوردن نداشته‌اند ، گلاب قند و امثال آن را زياد بخورند . 8 - ماليدن روغن بر تن براى تب‌زدگان ناشى از خستگى لازم‌تر و مفيدتر از تب‌داران ديگر است ، بايد از اثر روغن بر تن ماليدن ، اندامان تن را و بويژه بند استخوانهاى خشكيده را رطوبت بخشند . 9 - روغن بنفشه در علاج تب‌كردگان ناشى از خستگى - كه تن را بدان مالند - بهتر از هر روغنى است . بدن و بويژه سر ، گردن ، مهره‌هاى پشت و بند استخوانها را همگى با روغن چرب كنند . بويژه اين روغن‌مالى اگر بعد از آب‌تنى كردن با آب گرم صورت پذيرد بسيار بهتر است . روغن‌مالى ، اندامان كش رفته را انعطاف‌پذير كرده سخت‌شده‌ها را نرم مىكند . 10 - بايد بر زيرانداز بلند نخوابند ، رختخواب بلند نباشد . 11 - عطر به لباس خود بزنند و اطاق نشيمن معطر و خوش‌بو باشد . هرگاه ديدى كه باز نياز به