أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
23
قانون ( فارسى )
2 - تب از عكس خستگى جسمى يعنى تب از استراحت بيش از حد طبيعى و تنبلى پيشه كردن . 3 - تب ناشى از تخليه و پاكسازيهاى بدن . 4 - تب روزانهء ناشى از درد زياد كه در بدن احساس مىشود . 5 - تب ناشى از حالت غش كردن كه بر انسان مىآيد ؛ زيرا غش كردن از اثر گرسنگى زياد يا تشنگى زياد ممكن است به تب روزانه بينجامد . توضيح قسمت دوم كه گفتيم ابتلا به تب روزانه با كار و حركات ربطى ندارد چنين است : 1 - ممكن است راهبندان و بندآمدگىهايى در بدن انسان رخ دهد كه سبب پيدايش تب روزانه گردد . 2 - ممكن است انسان غذا را در معده برهم انبار كرده باشد و غذا از هضم شدن ابا كند و تب روزانه رخ دهد . 3 - ممكن است ورم يا دمل در بدن انسان ايجاد شود و عكس العمل بدن به صورت تب روزانه خودنمايى كند . 4 - ممكن است از زبرى و چرك و كثافت پوست بدن ، تب روزانه سر برآورد . حال به قسمت سوم سببهاى اساسى كه تب روزانه را به انسان هديه مىدهند بپردازيم كه آن هم چند حالت است : 1 - تب روزانه از اثر آفتابزدگى و سوزش گرماى آفتاب كه آن را تب گرمايى ناميم . 2 - تب روزانه ناشى از سرماى شديد كه پوست بدن را مىخشكاند و سفت مىكند . 3 - تب ناشى از شستوشوى بدن وسيلهء آبهاى سفت گردانندهء پوست بدن « 1 » . بگذار يكايك اين حالتها را همراه نشانيهاى هر حالت و علاج هريك از آنها به تفصيل بيان كنيم : فصل هشتم تب اندوهى « 2 » گاهى رخ مىدهد كه انسان در نهايت حالت حزن و اندوه است ، در نتيجهء آن روان به سوى داخل تن به حركت درمىآيد و در اندرون خود را حبس مىكند و با حالتى از گرمى روبرو مىشود ، و بدن بيمار را تب در بر مىگيرد .
--> ( 1 ) - شيخ الرئيس در اين ردهبنديهاى تب روزانه و سببهاى آن ، تب ناشى از شرابخوارى و تب ناشى از نوع غذا را ذكر نفرموده ، امّا وقتى به علاج حالات جداگانه مىپردازد اين دو حالت را نيز بيان مىكند - م . ( 2 ) - انواع تب روزانه را در فصل هفتم ديديم . درحالىكه اينجا شرح هريك از اين تقسيمات نيز تحت عنوان فصل آورده شدهاند . در كتاب اين قبيل ناهماهنگىها گاهگاهى به چشم مىآيد كه به دليل حفظ امانت در ترجمه و نقل دقيق تأليف ، از حكّ و اصلاح آن گذشتيم - و .