أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

419

قانون ( فارسى )

گاهى ممكن است ژرفاروى و كاهش گوشت بيشتر از آن باشد كه داروى رويانندهء گوشت ، گوشت لازم را بتواند به‌وجود آورد و در نتيجه جاى زخم همچنان گود بماند . و ممكن است رويانندهء گوشت بيش از حد لازم و بايسته گوشت بروياند و گوشت زايد بر زخم آيد . در حالتى كه مىخواهى جاى فروشدهء زخم را - كه گوشت از دست داده است - پر كنى ، بايد غذاى پسنديده و خوب كيموس به بيمار بدهى . ممكن است داروى رويانندهء گوشت گوشت بروياند و بس ؛ زيرا اگر تأثيرش منحصر به گوشت روياندن باشد ، همين‌قدر مىتواند كه جاى پوست گوشتى سفت ايجاد كند كه مو بر آن نرويد . رگها اكثرا از اثر معالجه شعبه و شاخه‌هاى نو از آنها مىرويد و درست همانند گوشت از نو سر بر مىآورند و تلافى از دست رفته را درمىآورند . در بعضى حالات زخم خطرهايى در بر دارد ، مثلا زخمهايى كه در پىرگها و كناره‌هاى ماهيچه پيدا شوند ممكن است به خطر بينجامند ؛ كه اين بحث را به تفصيل در بحث از حالات پىرگها و روىآورهاى بد و نوميدكننده‌اى كه از اثر زخم پىرگ روى مىآورند و دربارهء ماهيچه‌ها - كه پيامد زخم در ماهيچه از قبيل : تغيير يافتن رنگ بيمار ، از پاى درآمدن نبض ، كه بعد از پياپى زدن و كوچك شدن آن رخ مىدهد و به حالت غش كردن بيمار و تاب و توان از دست دادن مىانجامد - شرح خواهيم داد . ممكن است زخم پىرگ يا زخم در ماهيچه حالت تشنجى براى بيمار ارمغان آورد . زخم اگر در كاسهء زانو يا نزديك آن باشد ، گاهى پيامدهاى بسيار بد و ناپسند دارد و كمتر اتفاق افتد كه بيمار جان سلامت به در برد . اگر در جاهاى حساس ماهيچه ، زخم سبب تشنج شود و علاج‌پذير نبود ، علاج تنها بريدن ماهيچه است يعنى ماهيچه را بايد در پهنا بريد و بيمار راضى باشد كه ماهيچه از كار بيكار گردد . در هر حال بايد تصميم بريدن را به تأخير انداخت و تا ممكن باشد حالت تشنج را از سوئى و حالت درهم برهم شدن عقل را از سوى ديگر معالجه كرد . اگر زخم در زانو باشد و علاج آسان نباشد ، بايد زخم را به‌طور صليبى ( متقاطع ) شق كنى و به وسيلهء خونگيرى و اسهال به علاج زخم و ورم زخم و قرحه شدن زخم كمك كنى . و تا زخم به كلى و به حد كامل از آلودگى پاك نشود نبايد دهانهء زخم را به هم جوش دهى ، امّا بعد از آنكه كاملا از آلودگى و چرك و كثافت پاك شد دهانهء زخم را به هم آور و جوش ده ! فصل چهارم داروهاى علاج زخم در علاج زخم به داروهاى مختلف - كه هريك كارى را انجام مىدهند - نياز هست ؛ داروهاى رويانندهء گوشت ، داروهاى جوش‌دهندهء كناره‌هاى زخم برهم ، داروهاى مهرگذار بر زخم . و گاهى به دارويى نياز مىافتد كه بايد خورنده باشد و گوشت فاسد و غيره را - كه وجودشان