أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

391

قانون ( فارسى )

خرچنگ رودخانه‌اى را بكوبند و بر ورم سرطان گذارند بسيار مفيد است . بويژه اگر با جوش كوره مخلوط باشد بسيار بهتر است . حالت چهارم كه ورم سرطان چركين شده است و بايد علاج شود از قرار زير است : پارچه‌اى كتانى را در آب تاجريزى خيس كن و بر ورم چركيده بگذار و اين حالت را مداوم تكرار كن و تا ديدى كه پارچهء كتانى دارد خشك مىشود آب تاجريزى بر آن بپاش كه هميشه تر و خيس بماند . داروى تركيبى زير را بر ورم سرطان چرك كرده بگذار ! نسخه : مغز گندم ، لبانه ( سينه بيخ ) و سفيداب ارزيز از هريك به وزن يك درهم ، گل ارمنى ، گل مهر زده و الواى شسته از هريك به وزن دو درهم . همه را درهم مخلوط كن و خرد و نرم بساى كه گردآسا شود . اگر ورم تر است و چركش هميشگى است ، دارو را به همان صورت گرد شده بر آن بپاش ؛ و اگر ديدى كه خشك است ، گرد دارويى نامبرده را با روغن گل مرهم ساز و بر ورم بمال ! خاكستر خرچنگ سوخته را با موم و روغن گل مرهم كن و بر ورم سرطان چركين بگذار ! اگر خاكستر خرچنگ با هم‌وزنش جوش كوره مخلوط باشد و وسيلهء موم و روغن گل مرهم شود بهتر است . داروى توتيا مفيد است . توتيا به تنها نيز به شرطى با آب خرفه يا با لعاب اسفرزه شسته شده باشد خوب است . فصل نهم ورم بادى و بادكردگى ماهيچه چيزى كه ورم بادى ناميده مىشود ، حالتهاى گوناگون دارد : 1 - نوعى ورم بادى هست كه از بخار روان و نرمش‌پذير به‌وجود مىآيد و به حالت هيجان‌زدگى اندام يا چيزى همانند آن شبيه است . 2 - نوع دومى هست كه از بخار ناشى از باد پديد مىآيد و طبيبان اين حالت را ورم بادكردگى ناميده‌اند . اين نوع دومى تا اندازه‌اى خودگير است و زودگذر نيست . جاى ورم كرده نوعى درخشندگى پيدا مىكند و اگر با دست بر آن بزنى صدا مىدهد . بويژه اگر جاى فراغ و فراخناى بيابد صدا آشكارتر است ؛ مثلا اگر در معده ، در روده‌ها ، در ميان غشاهايى كه پيرامون استخوان را گرفته‌اند ، در ميان استخوان و غشاى پيرامون ماهيچه ، در ميان ماهيچه و يا در لايهء غشاهاى پوشانندهء تك‌رگها باشد ، چنين است . بادى كه در جاهاى فراخناى و تهى - كه ياد شدند - جمع مىآيد و سبب ورم مىشود ، ممكن است تحليل نرود و فشار بر اندام وارد آورد و گسستگى در اندام رخ دهد و به داخل گسستگى