أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
385
قانون ( فارسى )
نسخه : تفالهء بزرها و تفالهء سركه باهم در يك ظرف بر آتش بپزند و بعد از آنكه خوب پخته شدند ، چربى دنبه را در آن ريزند و بر ورم مالند . نسخهء خوب ديگر : سيماهنگ و بيخ خطمى را بكوبند و درهم بسرشند و بر ورم مالند . و اگر اصطرك هم در آنها وارد باشد بهتر است . همينكه نشان از نرم شدن ورم پيدا شد بايد چندين روز پياپى اندران حل شده را در سركهء بسيار تند بر ورم بمالى و هربار بعد از ماليدن آن بر ورم داروى نرمكنندهاى را دوبار بگذارى . و يا داروى زير را به كار ببرى كه تركيبش به قرار زير است : نسخه : بارزد و گاوشير ( جواشير ) با روغن بان و روغن سوسن و كمى لعاب شنبليله و لعاب كتان باهم مخلوط شوند و مرهم گردند و بر ورم بمال ! يا به جاى گاوشير ( جواشير ) اندران و مقل در آن وارد باشد . چلغوز كبوتر اگر در مرهمهاى علاج ورم سخت وارد باشد بسيار خوب است . و اگر پيدا نشد ، خطمى و بورهء قرمز به كار رود . داروهاى گذاشتنى كه در تحليل بردن ورمهاى خنازير ذكر شدند در علاج ورم سخت نيز خوبند . داروى گذاشتنى به نام ياريس ( باريس - نسخه . ) و داروى گذاشتنى به نام قوناون بسيار خوبند . اگر ورم بسيار پرمايه و غليظ است ، حتما بايد سركه را استعمال كنى ؛ زيرا پرمايه بودن زياد ورم نيروى اندام ورمزده را سست مىكند و از بين مىبرد . بويژه اگر اندام ورمزده پىآلود باشد مادهء به وجودآورندهء ورم را به دشوارى از دست مىدهد و بيشتر آمادگى دارد كه از سبب خارجى تأثيرپذير شود . در اوايل معالجه نبايد سركه استعمال شود ؛ امّا در مراحل بعد بايد سركه را در داروهاى علاجى وارد كنى . و هنگامى كه نياز مبرم به نرم كردن ورم هست و در هر فرصتى كه به نرم كردن ورم سرگرم هستى بايد سركه را استعمال كنى . اگر در اثناى معالجه و در حينى كه داروهاى نرمكنندهء ورم را به كار مىبرى سركه با دارو نباشد ، زيان به پىرگها مىرسد و متحجر مىشوند . عملى كه طبيب بايد در انجام آن جرأت كند اين است كه وقتى ورم سخت در اندامى گوشتين ، مانند طحال و امثال آن بود ، سركه را استعمال كند - كه چنين جرأتى به نفع بيمار است . قبلا جاى ورمزده را سركه بمال و بخور سركه را به عضو ورمزده برسان و آنگاه از