أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

379

قانون ( فارسى )

ما در علاج خنازير بسيار چركين و بد مرهم رسل را برگزيديم - كه اين مرهم را به سليخيان « 1 » نسبت مىدهند - و حقيقتا اثرى عجيب از آن ديديم . ليكن ما در استعمال آن شكيبايى به خرج داديم و يكباره فشار دارو را بر خنازير وارد نياورديم . مرهم دياخيلون نيز در علاج خنازير خوب است و اگر دارويى از قبيل بيخ سوسن - كه در علاج خنازير خاصيت دارد - با مرهم ( دياخيلون ) باشد بسيار مفيدتر واقع مىشود . پشك گوسفند ، پشك بز ، تخم ترتيزك ، بيخ سيماهنگ ، مويز كوهى ( مويزك ) و انجيرى كه قبل از رسيدن از درخت افتاده و خشك شده است همگى در علاج خنازير مفيد فايده‌اند . آرد باقلى با انجير نارسيدهء خشكيده ، بادام تلخ و انجير نارسيدهء خشك و مقل و انجير نارسيدهء خشك را بر خنازير گذارند بهره بينند . مرهم تركيبى زير در علاج خنازير بسيار خوب است . نسخه : آرد جو ، آرد باقلى و پيه غاز از هريك يك جزء متساوى ، بيخ هندوانهء ابو جهل ، زاج بلورى ، بيخ سوسن و زفت تر از هريك نيم جزء . همهء اينها را با روغن زيتون كهنه درهم بسايند كه دستور سائيدن كذايى معلوم است . اما قبل از به هم زدن اينها بايد پيه غاز و زفت تر در روغن زيتون بر آتش درهم حل شوند . مرهمى تركيبى هست كه خنازير سخت و سفت را در يك هفته مىگدازد . و گاهى ممكن است كمتر از يك هفته و در سه روز خنازير را تحليل برد . جالينوس در كتاب « قاطاجانس » اسلوب تركيب آن را آورده است كه از قرار زير است . نسخه : خردل ، بزر گزنه ، گوگرد ، كف دريا ، زراوند ، مقل ، اندران ، روغن كهنه شدهء زيتون و موم . كه همه را درهم مخلوط كنند و مرهم سازند و بر خراج سرسخت و جان سخت بگذارند و خراج رخت بربندد . زفت سرشته با آرد ، زفت مخلوط شده و سرشته با پياز دشتى ، زفت سرشته با ساييدهء بيخ كلم ، بيخ كبر با مقل و لوبيا گرگى ، لوبيا گرگى با سركه و عسل ، لوبيا گرگى با اسكنجبين و سرگين گاو . اين داروها همگى باهم باشند يا تكى استعمال شوند و يا با سركه بپزند يا همهء اين داروها با پيه خوك باشند يا با روغن زيتون ، در علاج خنازير واردند و بهره رسانند . داروى تركيبى زير نيز خوب است .

--> ( 1 ) همين سليخيان در كتاب پنجم شليحا و دشليحا آمده است و گوئيا به معنى حواريون مسيح است .