أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
355
قانون ( فارسى )
- سبب اين نوع از امتلاء و زيادى ماده - و فاسد شدن ماده - كه گفتيم سبب بهوجود آمدن ورم هستند - چيست ؟ الف - سبب پرخورى زياد از حد و هضم نشدن غذا به صورت لازم و طبيعى است . ب - ورزشهاى بد و نامناسب با حالت بدنى انسان موجب شده است . ج - بيماريهايى كه بحران آنها همراه پاكسازيهاى آشكار بدن نيست سبب شدهاند . د - دليل آن واكنشهاى بد روانى از قبيل : افكار پريشان و اندوه زياد است كه خون را در بدن فاسد مىگردانند . نوعى از خراج هست كه يونانيان آن را طرميسوس ( طرفسلوس - نسخه . ) مىنامند ؛ و آن عبارت از خراجى است كه وقتى تركيد چيزى از زير پوستهء بالايى ورم بيرون مىآيد كه به گوشت تازه و خوب مىماند و بعد از آن ريم بيرون مىجهد . نوعى ديگر از خراج هست كه آن را بزالين ( الين - نسخ . ) نامند ؛ كه نوعى خراج گردو مدور و سرخرنگ است و اكثرا تب همراه دارد ، و غالبا در سر انسان پيدا مىشود و گاهى ممكن است در غير سر هم پديد آيد . - چه ورمى خراج مىشود ؟ - اگر مشاهده كردى كه ورم همراه تپش زياد و تا اندازهاى سفت است و حرارت دارد ، حدس بزن كه اين ورم سرانجام به خراج تبديل گردد . نشانى از پختگى خراج اگر ديدى كه ورم تا اندازهاى نرم شده است و درد تا حدى فروكش كرده ، بدان ! كه ورم راه رسيدن را در پيش گرفته است . شناسنامهء ريم خراج اگر ريم تراويده از خراج سپيد و صاف است ، بوى بد ندارد و تنها حرارت غريزى ، ورم را رسانيده است ، ريم خوب ناميده مىشود . و اگر ناگزير حرارت بيگانه در رسانيدن ورم با حرارت غريزى همكارى كرده است و با اين حال ريم سپيد است و تنها فرقش اين نشانى است كه صافى و هموارى بيشترى دارد و اين صافى و هموارى بيشتر از حالت اوّل ، نشان مىدهد كه از نيروى هضمكننده تأثيرپذير شده و تأثير نيروى هضمكننده در ورم ديررس و زودرس تفاوت نداشته است . اين ريم كه تأثير دو نوع حرارت را پذيرفته است نبايد بوى زياد بدى داشته باشد و بايد از عفونت دور باشد . گويند : چرا ريم آنچنانى سفيد است ؟ زيرا رنگ اندامان اصلى سفيد است و بجز به طبيعتى كه بر او چيرگى يافته ، به هيچ چيز ديگرى شباهت ندارد . ريم ناپسند و بد آن است كه بدبوى بوده و نشان از عفونت با خود داشته باشد ؛ كه عفونت ضد پختگى است و نشان از آن است كه حرارت بيگانهء چيره بر اندام ورم كرده در رسانيدن ورم