بهترين تركيدن خراج آن است كه مادهء چكيده از اثر تركيدن به فراخناى اندامى بريزد كه راه سيلان به خارج داشته باشد ؛ مانند انفجار خراج در معده ؛ كه اگر خراج معده به سوى داخل معده بتركد و مادهء تراويده از آن به درون معده راه يابد ، سلامت‌تر از آن است كه به رويهء خارجى معده برسد و مثلا به فراخنايى درآيد كه مراق آن را پوشانيده است . اگر خراج مغز بتركد و مادهء چكيده از ورم به دو بطن جلوى بريزد ، بهتر از آن است كه به بطن عقبى درآيد ؛ زيرا در دو بطن جلوى مغز گدارهايى هست از قبيل : گدار راه به بينى و گوش و نيز قيف مانندى رو به دهان هست و مادهء چكيده از ورم ممكن است از اين گدارها به بيرون راه يابد . امّا اگر ورم مغز بتركد و مادهء چكيده به بطن عقبى مغز يا فضاى پيرامون مغز برسد ، گدارى براى بيرون شدن نمىيابد و زيانش بسيار بيش از حد خواهد بود . همهء اندامان بدن در آمادگى براى پذيرفتن خراج برابر و يكسان نيستند . كم اتفاق افتد كه خراج در مفاصل پيدا شود ؛ زيرا خلط خلمى در مفاصل است و جاى خلط در مفاصل فراخ است و ماده در آنجا خفه نمىشود و بند نمىآيد تا به تعفن برسد . و اگر احيانا ديدى كه خراج از مفاصل برآمده است ، بدان ! كه حتما حالتى غير منتظره پيش آمده و آسيبى بس بزرگ است . بدترين و پليدترين خراج آن است كه در اطراف ماهيچه‌هاى پر از پىرگ باشد . مدت پخته شدن مادهء ورم خراج بستگى به چگونگى خلط دارد . آيا خلط غليظ است يا كم‌مايه ؟ گرم‌مزاج است يا نسبتا سردمزاج ؟ يا در سردمزاجى و گرم‌مزاجى ميانگين است ؟ و نيز تا اندازه‌اى بستگى به فصل سال ، سن بيمار و گوهر اندام ورم‌زده دارد . اگر خراج به رسايى نمىرسد و مادهء داخل ورم به چرك تبديل نمىشود و بيرون نمىآيد ، بايد يكى از اين احتمالات زير را در نظر داشت و مراعات كرد : 1 - حرارت غريزى در اندام ورم كرده كم است . 2 - گوهر مادهء ورم‌آور غليظ و پرمايه است . گاهى رخ مىدهد كه ورم در داخل چركين شده اما چرك بيرون نمىدهد ؛ زيرا چرك در ژرفاى ورم است و آنچه بر چرك شده قرار گرفته غليظ است . ريمى كه در ورم است گاهى احساس مىشود كه زود پخته مىگردد و گاهى نشان از آن دارد كه دير به پختگى لازم مىرسد ؛ كه در اين حالت معلوم مىشود و گوهر غليظ دارد و به سرعت نرم نمىگردد . اگر ريم كم‌مايه باشد و سريع به پختگى برسد ، به زودى مىبينى كه ورم نرم شده است . و بايد اين را نيز حساب كنى كه آيا گوشت زياد بر مادهء توليدكنندهء ورم قرار دارد . يا گوشت كم ؟ كه اگر زياد باشد ، ريم و چكيده از ورم ديرتر بيرون مىآيد و اگر گوشت كم‌بارش باشد زودتر بيرون مىآيد . سببهاى سر برآوردن خراج و جمع شدن ريم در خارج عبارتند از : 1 - پرشدگى بيش از حد لازم در بدن 2 - زيادى ماده و فاسد شدن آن