بايد پيرامون بستر بيمار را پر از يخ كنند ، برگ درخت بيد ، بنفشه ، گل محمدى ، نيلوفر و امثال آنها را به حد زياد در اطراف بيمار قرار دهند . داروهاى ماليدنى و پاشيدنى سردىبخش و نيروبخش قلب را به كار برند . داروهاى سردىبخش و نيروبخش قلب از جنس داروهايى باشند كه براى علاج بيماريهاى خفقان گرم و بيماريهاى وبائى مناسبند - كه آنها را شناخته‌اى . خلاصه بايد همان علاج بيماران وبايى را كه از هواى وبايى بيمار شده‌اند استعمال كنى . در علاج خود ورم كه طاعون است يا شبيه طاعون و نام ديگرى غير از طاعون دارد ، بايد ابتداى برآمدن ورم داروى گيرنده و سردىبخش را استعمال كنى . مثلا ابر مرده را در مخلوط آب و سركه خيس كن و بر ورم بگذار يا ابر مرده را در روغن سيب يا روغن چوب درخت مصطكى و يا روغن آس خيس كن و بر ورم بگذار ! كه اين علاجها در نخستين مرحله مفيدند . اگر ممكن است و مانعى در ميان نيست ورم را نشتر بزن و بردر تا مادهء جمع‌آمده در ورم بيرون بريزد . مگذار مادهء ورم‌آور در داخل ورم بند آيد و منعقد شود و حالت سمى بودنش افزايش يابد . همچنين ممكن است از حجامت استفاده كرد ؛ حجامت بر ورم بگذار و به آرامى بمكند و مادهء بدجنس داخل ورم را بركشند . اگر گوهر به وجودآورندهء ورم از آن جنس باشد كه خراج مىشود ، كوشش كن كه در مراحل پايانى ورم يا نزديك به مراحل پايانى ، ورم را به چرك كردن وادارى . اگر بيمار با وجود ورم تب هم دارد ، در سردى بخشيدن تعجيل مكن ! مبادا مادهء داخل ورم به عقب برگردد . براى به چرك آمدن ورم طاعونى ، پاشيدن آب بابونه ، آب شبت و بقيهء چركين‌كننده‌هاى كم شدت خوب است . كه همه را در علاج خراجها ذكر مىكنيم . گفته‌اند : اگر نوع ورم طاعون از نوع قوماطا و يوبوس « 1 » باشد ، داروهاى گذاشتنى زير خوبند : 1 - پر سياوشان ، گياه سلمك ، لبلاب ، بيخ خطمى با كمى اندران و عسل با شراب 2 - مويزك عسلى با صمغ صنوبر و موم 3 - بر موم و لوبيا گرگى خيسيده در سركه 4 - بيخ سياهنگ با سقز درخت بنه 5 - بورهء قرمز با انجير 6 - بورهء قرمز با خمير ترش - كه اين نوع از گذاشتنىها را اگر بر ورم بگذارند ورم را مىرساند و چركين مىكند .

--> ( 1 ) - در نسخهء چاپ مصر فيغليوس و در نسخهء چاپ تهران يوبوس آمده كه هيچ كدام قبلا ذكر نشده‌اند - م .