أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

329

قانون ( فارسى )

زرد بدرنگ ( زرد مايل به سياهى و مات ) شد و ورم بسيار كشيده شد و مساحت بيشترى را در بر گرفت ، اندام ورم‌زده را متعفن مىكند . اين را نيز بدان ! كه اگر طبيعت بر مادهء به وجودآورندهء ورم چيرگى نيابد و آن را از درون به سوى بيرون نراند ، در رويهء بدن فلغمونى و هيچ ورم ديگرى پيدا نمىشود . اين را نيز بدان ! كه هرگاه جوشهاى دملى در پهلوى همديگر بر پوست ظاهر شدند ، آژيرى است كه دملى بزرگ و فراگيرندهء همهء جوشهاى هم پهلو پيدا مىشود . كسانى كه تشخيص مىدهى ورم در اندرون بدن دارند بايد آب كاسنى ، آب تاجريزى همراه پولكهاى خيار چنبر دارويى تناول كنند . علاج فلغمونى اگر سبب پيدايش ورم فلغمونى از سببهاى كهنه و سابقه‌دار نبوده و نوآمده باشد ، حال از دو فقره خارج نيست : 1 - يا زمانى كه سبب نوآمده و ورم را به‌وجود آورده است بدن بيمار از آلايش پاك بوده است . 2 - يا پرشدگى از خلط بدجنس در بدن موجود بوده است . اگر سبب نوآمدهء به وجودآورندهء ورم فلغمونى بر بدنى وارد شده است كه از خلط ناباب پاك است ، تنها نياز به معالجهء ورم دارى كه ورم است و بس ؛ يعنى تنها بايد كوشش كنى كه مادهء بيگانهء به وجودآورندهء ورم را از بدن بيرون كنى . در اين حالت بايد سست‌كننده‌هاى تحليل‌برندهء نرم‌كننده از قبيل : داروى بر ورم گذاشتنى كه از آرد گندم با آب و روغن پخته استعمال كنى كه شايد هيچ نيازى به شكافتن و خراشيدن ورم نباشد و كار يكسره شود . بويژه اگر ورم از مادهء در اندازه بسيار به‌وجود آمده باشد اين داروى گذاشتنى بسيار خوب است . اگر سبب نوآمدهء بىسابقه كه ورم را به‌وجود آورده است بر بدنى آمده باشد كه پرشدگى از خلط ناباب در آن زياد است ، به هيچ وجه سستىبخشها را نبايد به ورم نزديك كنى و بر ورم بگذارى ؛ زيرا اگر سست‌كننده را بر ورم بگذارى و ورم سست شود بيشتر از آنكه مادهء ورم از اثر داروى سستىبخش تحليل برود مادهء ناباب ديگرى به ورم كشيده مىشود . پس بايد كارى كنى كه ماده از بدن پاكسازى شود و اين پاكسازى شايد خونگيرى لازم داشته باشد . و ممكن است اسهال دادن بيمار ورم‌زده مصلحت باشد . هرگاه پاكسازى را انجام دادى آنگاه داروهاى سست‌كنندهء ورم را استعمال كن ! علاج ورم فلغمونى با علاج ساير ورمهايى كه به سبب پرشدگى بدن از خلط نامناسب باشد فرق بسيار ندارد . تنها فرقش اين است كه در ابتداى پيدا شدن ورم داروهاى بازدارنده را به اندازهء ورمهاى ديگر نمىخواهد ، و بايد كمتر داروهاى بازدارنده به كار رود . اگر سبب تازه‌كار نيست و سابقه دارد ، بايد قبل از هر چيز به پاكسازى بيمار بپردازى ؛ خون از بيمار بگير و اگر ديدى كه اسهال لازم است بيمار را اسهال ده ! در علاج به وسيلهء پاكسازى بهره‌هايى هست ؛ زيرا حال از دو فقره خارج نيست : يا بدن بيمار از آلايش خلط پاك نيست . يا