أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

293

قانون ( فارسى )

نشان از بحران و غير بحران در بحثهاى سابق گفتيم ممكن است بيمارى به حالت بحران درآيد و بحران سرنوشت‌ساز است ، يا بيمارى به كلى دست‌بردار مىشود و يا اينكه به زيان بيمار مىانجامد . به علاوه اشاراتى داشتيم كه ممكن است بحرانى در ميان نباشد و مادهء خلط بيمارى خود به خود تحليل برود و بيمارى دست بردارد . در اينجا مىخواهيم نشان و پيش‌درآمدهاى نمايندهء بحران يا تحليل رفتن بدون بحران را ذكر كنيم : 1 - اگر نوع بيمارى از بيماريهاى سخت است ، يا نوبتهاى شدت بيمارى از حيث مدت و شدت در افزايشند و سن بيمار ، مزاج بيمار يا فصلى كه بيمارى در آن رخ داده است ، در حالاتى بودند كه بيمارى را تحريك مىكنند . و نشانيها از پختگى مادهء بيمارىزا ، كه آيا به زودى پخته مىشود يا پختگى ماده به تأخير مىافتد ؟ آشكار شدند و بيمار داراى نيروى بدنى كافى و بر مرام بود ، بدان كه در هر حال بيمارى - دير يا زود - با حالت بحرانى مىگذرد . 2 - اگر نشانيهاى نامبرده نبودند و عكس آنها موجود بود و نشانى از كندى روند بيمارى به دست آمد ، بيمارى طول مىكشد و در اين مدت طولانى ، يا حالت تحليل رفتن از بدن سبب مرگ بيمار مىشود و يا تحليل رفتن خلط سبب بيمارى را با خود تحليل مىبرد و بيمارى رخت برمىبندد . 3 - اگر نشانيها از هم جدا بودند ، يعنى نشانى از آمدن بحران بود و نشانى از نيامدن بحران ، منتظر بحران ناقص و دير وقوع و انتقالى باش ! پيش‌بينى مرگ يا زنده ماندن بيمار در هر حالتى از اين حالات بستگى به چگونگى نيروى جسمانى بيمار دارد . و براى پيش‌بينى كردن مرگ و زندگى بيمار مىتوان از نشانيهاى بد و خوب بيمارى استفاده كرد . برگشتن بيمارى تا بيمارى زودتر برگردد ، و تا در برگشتن بيمارى بيمار ناتوان‌تر باشد ، بدتر است و زيانش بيشتر ؛ و اين روشن است كه اگر بيمار بسيار ناتوان شده و بيمارى بر او برگشته است ، نشان به كلى از كار افتادن بيمار ظهور مىكند . اگر از اثر اشتباه طبيب در معالجه ، يا عدم مراعات و لاقيدى بيمار ، بيمارى از نو برگردد و از نو شروع كند نسبتا كمتر جاى نگرانى است تا آنكه بيمارى خود به خود برگردد و اشتباهات طبيب و بيمار در آن دخالت نداشته باشد . در چنين حالتى كه بيمارى خود به خود برمىگردد ، نبايد خوراكيها و تناوليهاى گرمىبخش ، داروهاى اشتهاآور و كمك‌كننده به هضم از قبيل : گلنگبين عسلى ، قرص گل محمدى و امثال آن به بيمار داد و تجويز كرد . گاهى بعد از بحران بيمارى ، بقايايى از مادهء بيمارىزا مىماند و بيرون نمىرود ؛ اگر زود به سراغش نروند و اين بقايا را از بين نبرند بيمارى به سرعت برمىگردد . برگشتن بيمارى از اصل بيمارى كه قبل از رفتن بوده ، بسيار بدتر است ؛ زيرا حالت