أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
286
قانون ( فارسى )
نتوانسته بسيار به كار بپردازد و بر تهنشين بسيار اثر بگذارد . 4 - اگر در اثناى بيمارى سخت ، تهنشين ادرار بيمار سفيد كفآلود باشد و اين سفيدى از اثر آميزش با هوا باشد ، بسيار بد علامتى است و خارج از سنت طبيعت است . 5 - اگر تهنشين ادرار بيمار از منشأ خلط ناپخته بوده و نشان ناپختگى در آن پيدا باشد خوب نيست . 6 - در حالت بيمارى سخت به دقت تهنشين بول بيمار را معاينه كن ! اگر قسمت بالايى جزء تهنشين شده باريك است و اجزاء تهنشين شده در حركتند ، بهتر و اميدواركنندهتر از حالتى است كه تهنشين بىحركت باشد و پهن ديده شود . اجزاء تهنشين در حركت سرباريك بيشتر نشان مىدهند كه بيمار زود به دورهء نهايى يعنى اوجگيرى شدت بيمارى و توقف مىرسد . 7 - اگر در ادرار بيمار تهنشين بود درحالىكه سابقا نبوده است و از همان اوّل بيمارى ادرارش نه رقيق و كممايه و نه بىتهنشين بوده است ، دليل بر آن است كه خلط به وجودآورندهء بيمارى بسيار امّا ناپخته است و اين تهنشين چيزى نيست كه جاى هيچ اميدوارى باشد . براى پيدايش تهنشين در ادرار اگر راه طبيعى را طى كند ، بايد قبل از آن و در اوايل بيمارى ادرار كممايه شود و بعد از پخته شدن ماده پيدا شود و در اوّل كمكم ظهور كند . حال كه تهنشين غير طبيعى است و مراحل لازم و طبيعى را نپيموده است تنها نشان از آن دارد كه مادهء خلط سبب بيمارى در اندازه بسيار و بسيار غليظ است و تفالهء زياد دارد ، كه اين نشان مرگ بيمار است . 8 - اگر تهنشين ادرار بيمار در اثناى بيمارى سخت بسيار رنگى بود و تهنشين نداشت نشان از پخته نشدن مادهء خلط دارد و بد نشانى است كه اين حالت به شدت رنگ تغيير دادن ادرار بدون تهنشين از درد و آزار ، شدت حرارت و از گرسنگى رخ مىدهد . كسى كه بسيار گرسنگى مىكشد رنگ ادرارش بسيار تغيير مىكند و مدفوعش كم مىشود . 9 - اگر ادرار بيمار در اثناى بيمارى سخت ، تهنشين سرخرنگ داشت دليل بر بسيارى خون بيمار است و نشان از آن دارد كه پخته شدن مادهء خلط بيمارىزا به تأخير مىافتد و اگر نوع بيمارى تب سوزان باشد بيمار بسيار افسرده و اندوهناك مىشود . گفتيم دليل آن است كه پخته شدن مادهء خلط به تأخير مىافتد اگر اين تأخير به چهل روز رسيد نبايد متوقع باشى كه حتى در روز شصتم بحران بيمارى روىآورد . 10 - اگر در بيمارى سخت ، ادرار بيمار با نوعى تفاله مانند سرخرنگ همراه است و تهنشين نمىشود ، و تمايل به سوى بالا دارد و اگر خود ادرار لطيف و آبكى باشد ممكن است به درهم شدن عقل بيمار بينجامد . و باز اگر بر اين حالت دوام يافت بيم آن مىرود كه بيمار را از ناى و توان محروم كند و از كار اندازد . اما اگر چنين ادرارى كه با مادهء دردى سرخرنگ درآميخته است به ادرار غليظ تبديل شود و مادهء دردى مانند سرخ رنگ - كه چنگ در ادرار زده است - از آن جدا شود و تهنشين گردد و به رنگ سپيد درآيد ، نويد بهبود بيمار است . 11 - اگر در اثناى بيمارى سخت - كه از نوع تبهاى سخت و شديد باشد - تهنشين ادرار بيمار به شكل قطعههاى ريز از گوشت باشد و نشانيهايى از پخته شدن و رسايى مادهء خلط سبب بيمارى پيدا نباشند ، خبر از آن دارد كه برخى از اندامان داخلى تن لخت و تراشيده شدهاند و اين