أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

282

قانون ( فارسى )

تيره‌رنگى و پرمايگى ادرار اگر كسى بيمار است و بيماريش تب مداوم و هميشگى است و نشانيهاى پيش‌درآمد بحران خوب نمايان شده‌اند و در اين حالت ادرار بيمار از كم‌مايگى و رقت به پرمايگى و غلظت تبديل شد ، نشان از بحرانى مىدهد كه با عرق كردن بيمار خاتمه مىپذيرد . اگر بيمارى ، تب دست‌برندار و هميشگى است و نشانيهاى موجود دليل بر بحران خوب نيستند و حرارت تب بسيار شديد و سوزان بود ، بدان كه التهاب قلب يا كبد را دربرگرفته است . اگر قبل از بحران بيمارى ، ادرار بيمار صاف و روشن و پرمايه باشد خوب نيست ؛ زيرا نشان از آن دارد كه مادهء خلط بيمارىزا كمين كرده و بندآمده و طبيعت از دفع آن عاجز است . اگر در اثناى بيمارى سخت مشاهده كردى كه ادرار بيمار تيره و غليظ است و ته‌نشينى ندارد و صاف و روشن نمىشود ، دلالت بر دو حالت دارد : يكى اينكه حرارت بيگانه و غير طبيعى بر خلط سبب بيمارى بسيار اثر گذاشته و آن را به غليان و جوشش درآورده است و دوم اينكه گرماى سرشتى و طبيعى ناتوان است و از عهدهء پخته گردانيدن مادهء خلط بيمارىزا برنمىآيد ، كه نبايد اين حالت ادرار را به فال نيك گرفت و بلكه نشانهء بدحالى بيمار است . در اثناى بيماريهاى سخت ، ادرار پرمايه و غليظ اكثرا نشان از بحران دارد ، و بويژه اگر در روز چهارم بيمارى ادرار غليظ بوده و بيمارى از نوع تب ناشى از خستگى باشد ، دليل بر بحران است . خصوصا اگر غلظت ادرار در روز چهارم همزمان با خون‌دماغ بيمار باشد ، به تأكيد ، نزديك شدن وقت بحران را مىرساند . چگونگى ادرار در بيماريهاى شديد و سخت اگر كسى كه به بيمارى سخت از نوع تبهاى شديد مبتلا است ، در اثناى بيمارى ادرارش سفيد روشن بود نشان از آن دارد كه مادهء بيمارى به طرفى غير از رگها و مجارى ادرار گرايش دارد و شايد به سوى مغز رفته باشد كه در نتيجه سردرد و سرسام به بار آيد . همچنين امكان دارد به جايى در اندرون رفته باشد كه ورم در آنجا رخ مىدهد . اگر در اثناى بيماريى كه از نوع تبهاى سخت باشد ، ادرار بيمار سفيد روشن است و نشانيهاى خوب و نويدبخش پيدا بودند ، احتمال ضعيفى دارد كه ماده همراه قى بيرون آيد امّا اكثرا با اسهال به بيرون راه مىيابد كه در اين صورت ممكن است پوست‌اندازى و خراش در روده‌ها را به دنبال داشته باشد . ادرار سياه در تبهاى شديد 1 - اگر در اثناى بيمارى سخت ديدى كه ادرار بيمار سياه است ، نيروى بدنى بيمار را بسنج ! اگر بيمار توان و نيرويش بر مرام است و كاهش نيافته ، بگذار ادرار سياه باشد و نشانيهاى بد همراه