أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

196

قانون ( فارسى )

شده و مدفوعش سبز خونى يا شبيه خونابه باشد ، هيچ اميدى به زنده ماندنش نيست . چيزى آبله‌مانند هست كه آبله نيست ؛ آن را حميقاء نامند ؛ جوشهايى است كه حد وسط آبله و حصبه است و از هر دو سالم‌تر و بىخطرتر است . بسيار رخ داده و مىدهد كه انسانى دوبار به آبله مبتلا مىشود . اين در حالتى است كه از مادهء سبب آبله چندان جمع شود كه بتواند در دو دفعه بر سطح بدن انسان اظهار وجود كند . نوعى از آبله هست كه آن را موم سربىرنگ نامند ، كه همان آبلهء شناخته شده است ، اما فرقش با ساير حالات آبله آن است كه اكثر جوش و تاولها در رخساره و سينه و شكم بيمار پيدا شوند و كمتر در ساق و پاها پديد آيند ؛ كه اين آبلهء موم سربى نام نيز بد و ناپسند است . دليل ايجاد اين نوع آبله آن است كه مادهء به وجود آورنده‌اش بسيار پرمايه و غليظ است و كاملا به اطراف بدن و دست و پا نمىرسد . نشانيهاى پيدايش آبله پيش‌درآمدهايى قبل از ابتلا به آبله هست كه گزارش از در راه بودن آبله دارند و از قرار زيرند : 1 - پشت به درد مىآيد . 2 - خارش در بينى حس مىشود . 3 - انسان از خواب مىپرد . 4 - اندامان بدن احساس درد سوزنى مىكنند . 5 - تن انسان گران و گران‌خيز است . 6 - رنگ رخساره و چشمان سرخ مىشود و چشم اشك مىريزد و رخساره و چشم برانگيخته و التهابى مىشوند . 7 - بدن كش‌دادگى دارد و تير مىكشد . 8 - خميازه زياد روى مىآورد . 9 - نفس تنگ و صدا دورگه مىشود . 10 - تف داخل دهان پرمايه مىگردد . 11 - بيمار سرگردان است و سرش احساس سنگينى مىكند و سردرد دارد . 12 - دهان خشك و نامطبوع است . 13 - سينه و گلو به درد مىآيند . 14 - وقتى شخص بر پشت مىخوابد ، پايش مىلرزد و همچنان مىخواهد بر پشت بخوابد . 15 - با همهء اين علامتها تب شبانه‌روزى ( بيست و چهار ساعته ) وجود دارد .