باشند و شكل تاولها گوشه‌دار يا گرد و مدور باشند ، بسيار بد و ناپسند است . همچنين آبله‌هاى درشت بسيار درشت كه اگر يكى را بركنى مىبينى كه تاولى ديگر در زير آن هست بسيار بد و ناپسندند . اگر تاولهاى آبله ريز و كوچكند و به هم نزديك و سختند و به دشوارى بيرون مىآيند - هر چند كه در سرآغاز پيدايش آن گمان مىرود كه كم‌خطر باشد - ليكن بيم آن مىرود كه رسايى و پختگى تاولها دشوار باشد و حال بيمار از پيامدهاى آبله بدتر شود و سرانجام بيمار را بميراند ؛ زيرا سبب اين دشوار رسايى در غلظت و پرمايگى مادهء سبب آبله است . اگر آبله چنان بود كه گاهى پيدا مىشود و گاهى پنهان است ، و بويژه اگر به رنگ بنفشه شبيه بود ، جاى بيم دارد و ممكن است به مرگ بيمار بينجامد . اگر آبله پياپى بيرون مىآيد و متوقف نمىشود - كه سببش يا ناتوانى نيروى جسمى انسان است يا اندامى را به رنگ سبز درآورده و يا اينكه اندامى را سياه گردانيده است - خطر مرگ را در بر دارد . اگر تاولهاى آبله فروكش كردند و جاى آنها به رنگ سبز يا سياه ديده شد ، و بيمار را ناتوان نكرده باشد و بلكه بيمار نيرويش بيفزايد ، خطر مرگ را در بر ندارد ، ليكن ممكن است در نتيجهء آن قرحه و امثال آن بر پوست پيدا شود . اگر بيمار در حالت تب به آبله مبتلا مىشود ، خطرش كمتر از آن است كه انسان سابقا آبله داشته باشد و سپس به تب مبتلا شود . در معاينهء بيمار آبله‌زده مىتوانى چگونگى آبله را كه آيا خطرناك است يا نه ، به ترتيب زير بشناسى : اگر بيمار آبله دارد و نفس كشيدن و صدايش خوب و طبيعى است آبله سلامت است و جاى نگرانى نيست . اگر بيمار آبله‌زده و حتى بيمار مبتلا به حصبه ، نفس كشيدنش پياپى و غير طبيعى است ، حدس بزن كه بيمار نيروى خود را به كلى از دست مىدهد و يا ورم در حجاب دارد . اگر بعد از آن ديدى كه تشنگى بسيار شدت يافته و افسردگى بر بيمار چيره شده است و سطح پوست سرد احساس شد ، رنگ آبله - يا رنگ حصبه - سبز رنگ شد ، بدان كه آژير مرگ بيمار به صدا درآمده است ؛ بويژه اگر آبله از آن نوع باشد كه در سر برآوردن و بارز شدن تأخير كرده باشد ، ديگر اميدى به زندگى بيمار نداشته باش . اكثرا كسانى كه به سبب آبله مىميرند ، يا مرگشان به دليل خفگى است و يا حالت بيمارى خناق در پى آن پيدا مىشود . در بعضى حالات بيمار از آنكه اسهال شده و اسهال به حدى رسيده است كه به پوست‌اندازى درونى انجاميده ، از ناى و توان مىافتند و جان مىسپارند . اگر آبله يا حصبه ( سرخچه ) را به رنگ بنفشى ديدى كه به ژرفاى بدن راه يافته است ، بيمار به غش كردن مبتلا مىشود . اگر آبله سر برآورد و ديرى نگذشت كه بيمار خون شاشيد و بعد از آن رنگ بول سياه شد ، فاتحهء بيمار را بخوان ! بويژه اگر همراه اين حالت بيمار زياد ناتوان