افراط كند . اما اگر نشانى از پخته شدن ماده پيدا شد ، ترس از نتايج آب سرد خوردن كمتر است . اگر بيمارى تب دق از بيمارى سرسام يا بيمارى برسام سرچشمه داشته باشد ، آب سرد خوردن خوب نيست . كه در اين حالت بهتر آن است از خوردن آب سرد به كلى دور باشد ؛ زيرا اگر تب دق پيامد بيماريهاى ناتوان‌كننده باشد ، مثلا پيامد بيمارى سرسام يا برسام باشد ، بيمار كه از بيمارى اول ناتوان شده ، بدنش به سستى مبتلا شده است و گوشت و استخوان بدن پژمرده شده‌اند . وقتى تب دق پيدا شده بر حالت ناتوانى بيمار سوار شده است ، اگر در اين حالت آب سرد بخورد ديرى نمىپايد كه نوع تب دق به حالت بدترى تغيير مىيابد كه در خشكى بخشيدن به بدن به همان حالت اول مىماند و احساس گرما و سرما درست برعكس حالت اول مىشود ؛ كه اين حالت را تب دق پيرانه و تب دق كهنسالان نامند . اين حالت از تبهاى بسيار سخت و بغرنج است و بيمار حرارت غريزى و طبيعى خود را از دست مىدهد . در هر حال تب دق از هر نوعى باشد آب بسيار بسيار سرد و سرماى بسيار سخت با حالت بيمار سازگار نيست . اندامان اصلى و رئيسهء بيمار حرارت غريزيشان فاسد و تباه مىشود ، و ممكن است بيمار به زودى زود بميرد و يا دست كم بيمارى تب دق به حالت بدتر منتقل شود . پيامدهاى تب دق سابقا ذكر كرديم كه ممكن است تب دق به غش كردن بيمار بينجامد و در اين باره علاجهاى غذايى را ذكر كرديم . يكى ديگر از پيامدهاى احتمالى تب دق اسهال است . در حالت ابتلا به تب دق اگر بيمار با اسهال روبرو شود ، خطرى بزرگ تهديدش مىكند كه بايد هرچه زودتر به علاج آن بپردازند . علاج اسهال پيامد تب دق به قرار آتى است : 1 - در آبجوى غذايى - كه بيمار مىخورد - قاوت وارد باشد . 2 - يا همراه جوى كه آبجو مىشود ، گاورس بوداده و صمغ عربى يا عدس چندين بار در آب پخته و تصفيه شده يا شير جوشيده وسيلهء سنگ سرخ شده در آتش يا شير جوشيده بر آتش كه ماده آبى از شير جدا شود باشد خوب است . گاورس بوداده كه با جو در ساختن آبجو مخلوط باشد در جلوگيرى از اسهال بيمار تب دق ويژگى دارد . داروى تركيبى ديگرى كه به صورت قرص است و تركيبش به قرار زير . نسخه : گل ارمنى پنج درهم ، شاه بلوط بوداده و گل محمدى هريك چهار درهم ، تباشير و كهربا هريك سه درهم ، بزر پوست‌كندهء گياه ترشك و زرشك از هريك شش درهم . همه را درهم مخلوط كنند و با آب به بسرشند و صبح زود با آب گلابى ببلعند و شبها وقت خواب اسفرزهء بوداده بخورند . داروى گردمانندهء تباشير كه مقل مكى در آن وارد باشد در علاج اسهال تب‌دار تب دق بسيار تأثيربخش است .