أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
180
قانون ( فارسى )
رسيدن فايدهء ديگرى هم دارد ؛ بدن از آب گرم تقريبا نوعى نيروى مقاومت كسب مىكند و براى تحمل آب سرد كه بعدا بر او مىآيد آمادگى كامل پيدا مىكند . اگر بيمار روزى سه بار آبتنى كند و در آبزن نشيند خوب است و بهرهء زياد بيند . بايد به آهستگى و نرمى كار در آبزن نشستن و آبتنى كردن انجام شود نبايد بيمار خسته و ناتوان گردد . اگر قبل از استعمال آبزن به مدت دو ساعت آبجو بخورد خوب است . و همچنين اگر قبل از آبتنى كردن و در آبزن نشستن شير بر بدنش پاشد - كه دستورش را بعدا توضيح مىدهيم - تا گدارهاى غذا را گشادتر كند و بعد از پاشيدن شير بر بدن ، آبجو يا امثال آبجو بخورد و مدتى استراحت كند ، سپس عمل نشستن در آبزن و آبتنى را انجام دهد - تا نيروى غذائى در بدن گسترش يابد - بسيار خوب است . بعد از آبزن و آبتنى كردن ، روغنهاى سردىبخش و رطوبتآور از قبيل : روغن بنفشه با روغن كدو - كه ويژگى دارد - و روغن نيلوفر با روغن كدو بر بدن بمالد . اگر بعد از آبتنى كردن به جايى منتقل شود كه سردى هوايش در اندازهء تحمل بيمار باشد ، آنگاه روغن ماليدنى بر بدن بمالد بهتر است . و اگر قبلا روغن مناسب حال بر بدن بمالد و بعدا به آب كمى سرد داخل شود ، باز خوب است . در همهء حالات بايد سردى آب چندان باشد كه بيمار تحمل كند و از آن آزار نبيند . بهترين وقت براى آبتنى علاجى وقتى است كه بيمار غذا را هضم كرده باشد . اگر بيمار قبلا در آب گرم نشيند و با آب گرم آبتنى كند و فورا و بىدرنگ خود را در آب سرد اندازد ، يا فورا آب سرد بر خود پاشد و عمل تدريجى كه بحث شد به ميان نيايد ، فايدهاش بيشتر است و خطرش نيز بيشتر است . يعنى ممكن است به كلى شفا يابد و احتمال دارد كه حالش بدتر شود . در هر حال اگر آب سرد را آهسته و اندكاندك بر خود بپاشند بهتر از آن است كه يكباره خود را در آب سرد اندازند ؛ هرچند فايدهاش هم كمتر باشد . منظور از آب سرد سازگار با بيماران دق آب سرد تابستانى است كه ميانگين ولرم و سرد است . اگر بيمار تن ناتوان نداشته باشد و قبل از آبتنى بدن را شيرمالى كند ، خوب است . و اگر ناتوان است ، شير را با آب مخلوط كند و بر اندامان تن بمالد باز خوب و مفيد است . شير در رطوبت بخشيدن به بدن بسيار تأثيربخش است . شير علاجى در اين باره را قبلا ذكر كرديم كه عبارت از شير پستان زن ، شير الاغ ، شير بز بود . شير تنمالى بايد همينكه از پستان دوشيده شد استعمال شود نه اينكه كهنه گردد . مصلحت آن است كه بيمار شبها قبل از خواب همه بدن و بند استخوانها را روغنمالى كند . روغنهاى مناسب و علاجى همانها باشند كه ذكر شدند .