أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

181

قانون ( فارسى )

به حمام رفتن بيماران تب دق اگر به حمام بروند بايد حمام طورى باشد كه در آن عرق نكنند . بسيار گرم نباشد كه حرارت بدن را تقويت كند ، هوا داخل حمام چنان نباشد كه بر نفس كشيدن بيمار تأثير بد گذارد و آن را تغيير دهد . تنها آب حمام گرم باشد نه هواى حمام . گرمى آب هم نبايد زياد باشد ؛ ولرم باشد كه بيمار را آزار ندهد و بيمار را به عرق كردن نياورد . اگر مادهء خلط چنانى در بدن بيمار هست كه براى متعفن شدن آمادگى دارد ، نبايد به حمام بروند و بويژه اگر غذا را هضم نكرده باشند حمام رفتن خوب نيست و بلكه بسيار بد است . بايد وقتى به حمام بروند كه غذا كاملا هضم شده و در بدن پراكنده است . آن وقت نيز نبايد زياد در حمام بمانند . بايد زود به زود بيرون آيند و همين‌كه از حمام خارج شدند چيزى از رطوبت بخشها را تناول كنند . سوپ و آشى بخورند كه زيانى در بر نداشته باشد . مثلا آش جو را با شير پخته بخورند . اگر در حمام تشنه شدند تشنگى را وسيلهء نوشيدن آبجو ، آب ماست و يا شير الاغ دفع كنند . دستور حمام رفتن بيمار تب دق بايد به حمام رفتن و بيرون آمدن از حمام بيمار را به هيچ وجه خسته نكند . در جاهاى ديگر اين كتاب راجع به حمام رفتن بيماران چيزهايى ذكر كرده‌ايم و قسمتى از آن را در اينجا بازگو مىكنيم : بايد بر محفه ( هودج مانند ، برانكار ) بيمار را به حمام ببرند . زيرانداز و تشك نرم و راست در محفه باشد كه بيمار در آن راحت باشد . به اولين منزل حمام كه رسيد او را به رختكنى برند كه فرش زبر نداشته باشد . لباسهايش را درآورند . و اگر ديدند كه رختكن اولى مناسب نيست او را به رختكن وسطى ببرند . ولى هوايش گرم نباشد . در رختكن فقط همين‌قدر بماند كه كمى استراحت كند و نفس را تازه گرداند و لباس‌هايش را درآورند . آنگاه به جايگاه سوم ببرند كه حمام حقيقى است . نبايد هواى داخل حمام بسيار گرم باشد . در آنجا بيمار چندانكه تحمل مىكند آبزن به عمل آورد . اما من چنين مىپسندم كه آبتنى و آبزن بيمار در جايگاه دوم ( وسطى حمام ) باشد كه هواى معتدل دارد . نه اينكه به داخل حمام ( جايگاه سوم ) كه هوايش گرم است برود . آبتنى بيمار - چنان كه ذكر شد - از گرم شروع مىشود و به تدريج به آب سرد مىرسد . همين‌كه آبتنى با آب سرد تمام شد ، با پارچهء جبه مانندى دولايه بدنش را بپوشانند . باز در برانكارش گذارند و به رختخوابش انتقال دهند . وسيلهء دستمال عرقش را پاك كنند و از آن پس غذا بخورد . غذاى بيماران تب دق نبايد گذاشت كه بيمار يكباره سير شكم غذا بخورد . بايد غذا را در چندين دفعهء از هم جدا