أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
164
قانون ( فارسى )
نسخه : بزر كرفس ، رازيانهء شامى و كراويا ( شاه زيره ) از هريك به وزن پنج درهم ، مرزهء كوهى و مشكانيه از هريك به وزن هفت درهم ، نانخواه ( ننه حوا ) به وزن چهار درهم ، كنگر خر ( چرخه ) به وزن سه درهم ، مويز به وزن ده درهم . همه را در دويست و هفتاد مثقال آب بريز و بر آتش بگذار بجوشد تا يك سوم آب مىماند ؛ بيمار از آن تناول كند . نسخهء خوب ديگر : ننه حوا ، سنبل و پونه از هريك به وزن ده درهم ، كراويا ( شاه زيره ) و رازيانهء شامى از هريك به وزن هفت درهم ، صمغ انگدان به وزن پنج درهم ، زنجبيل به وزن چهار درهم ، دارچين ختايى به وزن سه درهم ، همه را در عسل بسرشند و هربار به وزن يك درهم از آن را با آب كرفس و آب رازيانه بخورند . نسخهء ديگر : افشرهء مشكانيه به وزن ده درهم ، زنگى دارو ، تباشير ، رازيانه ، سنبل زعفران از هريك به وزن پنج درهم ، لاك و راوند از هريك به وزن چهار درهم ، بزر خرفه و بزر خيار چنبر خوردنى از هر يك به وزن شش درهم . همه را درهم ريزند و با آب كرفس بسرشند و قرص سازند و قرص را با اسكنجبين بخورند . براى بيمارى كه سبب تبش سوداى بلغمى است داروى تركيبى زير خوب است . نسخه : مر به وزن پنج درهم و دو سوم درهم ، زعفران و كرفس كوهى از هريك به وزن پنج درهم ، سنبل به وزن چهار درهم و نيم ، گند بيدستر به وزن سه درهم ، رازيانهء شامى به وزن سه درهم و نيم ، بزر كرفس و كراويا ( شاه زيره ) از هريك به وزن چهار درهم ، هل ، پوست دارچين ختايى و استرك از هريك به وزن دو درهم و يك سوم درهم ، كاشم و ادرومون ( اذرمون - نسخه . ) سرشته از هريك به وزن يك درهم و دو سوم درهم . همه را درهم مخلوط كنند و بيمار از آن تناول كند . اگر لرزش و تكان بىاراده در حالت تب بسيار شديد بود ، به وسيلهء آب ولرم و اسكنجبين قى كنند نفع بينند . اگر از آب ولرم و اسكنجبين بيمار قى نكرد ، داروى قىآور را تقويت كن و هرآنچه را كه سابقا در اين زمينه گفتهايم به كار گير ! درمنه و بابونه و امثال آنها را در آب ريزند و بر آتش بجوشد و بيمار اطراف خود را و آب را بپوشاند و از بخار آب استفاده كند بهره بيند . اينك چندين داروى اسهالى كه بعد از پخته شدن خلط سبب بيمارى مورد نيازند .