أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

157

قانون ( فارسى )

بايد اين پاكسازى مقدماتى و كم - كه به منظور تخفيف خلط به عمل مىآيد - مدت يك روز بعد از نوبت تب باشد . و نبايد آنچه را كه بيرون مىريزى در ابتداى كار به شدت عمل كنى ؛ بايد به آرامى و كم‌كم و به تدريج آن را بيرون دهى و در انجام كار از داروهاى سستىبخش استفاده كنى . اگر حالت بيمار چنين بود كه داروهاى پاك‌ساز تناولى مناسب نبود ، حقنه استعمال كن ! در برگزيدن مايهء حقنه نيز بايد حالت بيمار و حالت بيمارى را مراعات كنى . بايد مايهء حقنه چنان باشد كه فقط شكم را نرم كند نه اينكه به شدت اسهال دهد . تنها وقتى اجازه دارى كه داروى بسيار اسهال‌دهنده و حقنه به كار برى كه بيمارى به مرحلهء پايانى نزديك شده باشد . هرچند برخى از طبيبان در اين باره ريسك مىكنند و تهور به خرج مىدهند و چندين دفعه در ابتداى بيمارى بيمار را به شدت اسهال مىكنند و مادهء سودايى را به كلى و يكباره بيرون مىآورند و بيمار شفا هم مىيابد ، اما تو اين تهور را به خرج مده ! اين اتفاقات هرچند به شفاى بيمار تمام شود ، اما مىتوان گفت از خطا و اشتباهى اتفاقا نتيجهء خوب به دست آمده است . بايد روز نوبت تب نگذارى بيمار غذا بخورد بايد روزه‌دار باشد . همچنين در روز نوبت نبايد بيمار آب سرد بخورد . در روزهاى ديگر كه غير روز نوبت تب است تا سه روز يا چهار روز غذاى بيمار گوشت تيهو باشد . و آنگاه گوشت ديگرى بخورد كه بعد از سه يا چهار روز گوشت جوجه براى بيمار بهتر از گوشت تيهو است . داروهايى كه براى علاج تب يك اندر چهار در روزهاى غير نوبتى ، يعنى در روزى كه بيمار به نوبت تب گرفتار نيست ؛ عبارت است از : روزى دوبار گلنگبين در آب گرم و يا به وزن سه درهم گلنگبين در ده درهم اسكنجبين بريزد و روزى دوبار اين مقدار را بخورد . و تو خود مىدانى كه اگر مادهء سودايى از مادهء خلط صفرايى سوخته به وجود آمده باشد ، بايد در پاكسازى خلط داروهايى از قبيل : هليله‌اى و بنفشه به بيمار بدهى . و اگر مادهء به وجود آورندهء تب سودايى ناشى از خلط بلغم سوخته باشد ، بايد در اوايل براى پاكسازى خلط دارويى را به كار برى كه تا اندازه‌اى نيروى دارويى تربد در آن وارد باشد . اگر مادهء توليدكنندهء تب خود سودايى باشد ، بايد در اوايل عمل پاكسازى در رژيم دارويى داروهايى از قبيل : بسپايك ، سس صغير و امثال آن وارد باشد . و مىدانى كه آب پنير بهترين باربرى است كه داروهاى نام برده را در هر حالتى از حالات اين بيمارى بر دوش خود سوار مىكند و به منزل مىرساند . حتى ممكن است آب پنير تنهاى تنها و بدون هيچ داروى ديگرى كار علاج را به خوبى به عهده گيرد . بويژه اگر حرارت بدن بسيار چيرگى يابد ، آب پنير بسيار فايده‌بخش است . همچنين اگر گلنگبين بر آتش بپزد و بپالايند و آبش را به قصد علاج بخورند كار آب پنير را مىكند . بويژه اگر معدهء بيمار ناتوان باشد . يا خلط سردمزاج غلبه داشته باشد ، اين آب پاليده از گلنگبين بر آتش پخته بسيار مفيد فايده است .