أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
98
قانون ( فارسى )
2 - چيزى هست به شكل نمك از هند مىآورند ، مزهاش شيرين است و به شيرينى عسل شبيه است . بنا به گفتهء حكيم ارخيجانس بيمار به اندازهء يك عدد باقلى از آن در دهان بگذارد ، زبرى زبان خوب مىشود . 3 - بهدانه نيز بسيار خوب است ؛ اگر در دهان نگهدارند ، زبان را نمناك مىكند و از خشكى زبان و دهان جلوگيرى به عمل مىآورد . 4 - نبايد بيمار زياد دهان باز كند و نبايد بر پشت بخوابد ؛ دهان باز گذاشتن و بر پشت خوابيدن هر دو سبب خشكى زبان مىشوند . فصل بيست و سوم عطسهء متوالى اگر بيمار تبزده در اثناى بيمارى به حالتى از عطسه كردن درآيد كه عطسه پياپى آيد و بيمار را ول نكند ، خوب حالتى نيست . عطسه علاوه بر آزار به بيمار رسانيدن ، سر او را پر از مواد ناپسند مىكند و نيروى بدنى بيمار را كاهش مىدهد ، و احتمال دارد كه خوندماغ به دنبال داشته باشد . علاج جلوگيرى از عطسه كردن خيرهسر و مداوم به قرار زير است : 1 - پيشانى و چشم و بينى بيمار را تا مىتوانى ماساژ ده ! 2 - بيمار دهانش را باز كند و سقش را با هرچه شديدتر و تا آنجا كه ممكن است ماساژ ده ! 3 - سرش بكش و كش ده ! سرش را اين طرف و آن طرف بچرخاند و دست و پاهاى بيمار را با دست بچلانند . 4 - روغن ولرم مايل به گرم را در گوش بيمار بچكان ! 5 - ماهيچهها و آروارهها را تر نگهدار و مگذار خشك شوند . 6 - متّكى يا بالش بيمار بايد گرم باشد . 7 - وقتى بيمار در خواب است نبايد ناگهانى او را از خواب بيدار كنند و از خواب بپرد . 8 - بيمار بايد از گرد و غبار ، از دود و از هرچه بوى تند دارد دورى جويد . 9 - قاوت ، گل نجاح و ابر دريائى را بو كند خوب است . فصل بيست و چهارم سردرد در حالت تب بسيار رخ مىدهد كه مبتلايان به بيمارى تب ، به سردرد مبتلا مىشوند ، علاج حالت سردرد در بيماران تبكرده به قرار زير است : 1 - دست و پاى بيمار باندپيچى شود و پاهايش را ماساژ دهند .