أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

94

قانون ( فارسى )

مىريزد . اگر خواستى كه با قى دادن بيمار علاج قى كردن بيمار كنى . بايد داروى قىآور علاجى حالت ويژه داشته باشد . مثلا به وسيلهء : اسكنجبين ساده و آب گرم بيمار را به قى كردن وادار كن ! اگر ديدى كه نياز به تقويت داروى قىآور دارى ، به جاى اسكنجبين ساده ، اسكنجبين بزورى را با آب گرم به بيمار بده ! اگر تشخيص دادى كه خلط سبب قى كردن بيمار بسيار آب كشيده و غليظ است ، بيمار را وسيلهء الوا و ايارج مسهل اسهال ده ! اگر تشخيص دادى كه مادهء خلط قىآور آب كشيده است اما غليظ و پرمايه نيست ، اسكنجبين با آب گرم كافى است . كه بعد از آن مستقيما آب انار ترش و انار شيرين بخورد ؛ اگر قى كرد و آنها را پرت كرد بار ديگر بخورد و تا حالت قى كردن اصلاح مىشود و بيمار آرامش مىيابد . اين عمل تكرار شود . شربت نعناع مخلوط با انار دانه نيز در علاج قى از نتيجهء تب بسيار مفيد است . شايد اگر معدهء بيمار را سرد گردانى قى خود به خود متوقف شود . اگر تشخيص دادى كه خلط مايهء قى كردن در معده جاى خوش كرده و مايه گرفته است ، نبايد داروهاى گس مزه و تسكين دهندهء قى كه از گس‌مزگى يا ترشمزگى گيرنده قى را تسكين مىدهند به بيمار بدهى ؛ كه چنين داروهايى ، خلط را بيشتر در معده اسكان مىدهند و خلط آب كشيده‌تر مىشود . امّا اگر خلط سبب قى دادن در معده كاملا نخزيده و آب كشيده نشده است ، ممكن است از اين داروهاى گس‌مزه و ترشمزهء گيرنده ، خلط از راه دهان به بيرون پرت شود و اگر غليظ باشد راه پايين را در پيش مىگيرد . و اگر خلط سبب قى از راه دهان بيرون آيد ممكن است براى نيروگيرى معده مفيد باشد . اگر بيمار تب صفرايى دارد و مداوم قى مىكند و خلط آب كشيده نبود ، داروهاى گيرنده را به كار انداز ! بخصوص ضمادهايى كه در اين باره مفيدند بر معدهء بيمار بگذار ! از قبيل : داروى گذاشتنى تركيب شده از پوست انار و مازو و امثال آن . داروى گذاشتنى را با شراب مخلوط با آب يا با سركهء مخلوط با آب درهم بسرش و بر معدهء بيمار بگذار ! اگر در حالت تب سودايى شديد ، بيمار قى مىكند و مادهء سودايى را از دهان پرت مىكند و قى كردن به افراط است ، قطعه‌اى ابرمرده را در سركه خيس كن و بر معدهء بيمار بگذار ! اگر در بند آوردن قى در حالت بيمارى نياز به داروهاى قوىتر داشتى ، ما داروهاى قوى را در علاج ويژه به بند آوردن قى را ذكر كرده‌ايم بدانجا رجوع كرده از آنها استفاده كن !