أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
74
قانون ( فارسى )
است . پس بايد كاملا دقت كنى و بواسير را بشناسى و فرق بين بواسير و قرحهء روده مستقيم و بالاتر از آن را بدانى . بواسير به سه قسمت اصلى تقسيم مىشود : الف - بواسير ازگيلى ب - بواسير دانه انگورى ج - بواسير توت مانند ( توتى ) بواسير ازگيلى به ازگيلهاى كوچك شبيه است و اين نوع از هر نوع ديگرى بدتر است . بواسير دانه انگورى پهن ، ارغوانى رنگ يا مايل به رنگ ارغوان است . بواسير توتى سست و خونى است . و گاهى نوعى از بواسير پيدا مىشود كه شبيه كيسهء هوائى داخل شكم ماهى است . بهطور كلّى انواع بواسير هريك به چند بخش تقسيم مىشوند . 1 - برجسته است و در ژرفا ريشه ندوانيده . 2 - به ژرفا راه يافته و برجسته نيست كه اين حالت از آن ديگرى بدتر است ؛ بويژه اگر چنين بواسيرى نزديك به ذكر انسان و در طرفى باشد كه به آلت تناسلى نزديكتر است ، كه ممكن است سبب آماس شود و بول را بند آورد . در ميان انواع بواسير آنچه كه سر بر آورده و آشكار است ، يكى از سه نوع نامبرده در بالا يعنى ازگيلى يا دانه انگورى و يا توتى است ، و آنچه ژرفارو و پنهان است يا خونى است و يا غير خونى . همچنين هر بواسيرى يكى از دو حالت زير را دارد : يا بواسير باد كرده است و ماده از آن سيلان مىكند - كه شايد خون زيادى از اثر بازشدن دهانه رگهاى متعدد از بواسير سيلان كند - يا بواسير كر و كور است كه هيچ چيزى از آن سيلان نمىكند . - بواسير از چه توليد مىشود ؟ - بواسير اكثرا از مادهء سودائى يا از ماده خون سودائى توليد مىشود . كم اتفاق افتد كه از بلغم به وجود آيد ، و اگر بواسير از بلغم توليد شود ، به تاول يا به حباب مانندهاى داخل شكم ماهى مىماند . بواسير ازگيلى بيشتر از مادهء سودائى خالص توليد مىشود . بواسير توتى بيشتر به خون خالص منتسب است . بواسير دانه انگورى نسبتش ميانگين سودا و خون است . تا دهانهء رگهاى مقعد باز نشوند ، امكان به وجود آمدن بواسير محال است ؛ كه اين رأى جالينوس است . و از اين سبب است كه در موسم وزش بادهاى جنوب و در مناطق جنوبى بواسير زياد است . اگر بواسير دهان باز كرده و ماده از آن سيلان مىكند ، نبايد مادهء سيلانى را كه خون است بند آورد مگر اينكه احساس كنى كه دارد بيمار را به ناتوانى سوق مىدهد . تا زانوى بيمار سست مىشود ، تا تپش غير عادى قلب چيرگى مىيابد و تا خون سيلان كرده از بواسير سياهرنگى را مىبازد بايد خونريزى ادامه داشته باشد . بهترين حالت اميدبخش در خونريزى بواسير آن است كه