أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

36

قانون ( فارسى )

فصل نهم داروهاى مفيد غير اسهالى در علاج قولنج سرد داروهايى تناولى ، گذاشتنى بر پوست ، بر رويهء تن بستنى ، بر پوست ماليدنى و غيره هستند كه در علاج قولنج سرد بسيار مفيدند و اينك توضيح و ذكر آنها : 1 - خوردن سير در تسكين دادن قولنج سرد خاصيتى عجيب دارد و خوبيش اين است كه مانند پياز تشنگىآور نيست . اگر بيمار قولنج سرد همين‌كه احساس درد كرد سير بخورد و هيچ غذاى ديگرى نخورد و تنها شراب خالص بنوشد و شب را گرسنه به روز آورد و بعد از خوردن سير و ترك غذا ورزش زياد خسته‌كننده بكند ، به كلى خوب مىشود . 2 - خاراگوش و زيره در اجزاء برابر درهم ريزد و بخورد براى تسكين درد مفيد است . 3 - گياه خشكيدهء جواشير مسكن درد قولنج سرد است . 4 - گياه خشكيدهء جواشير با زيره كه در اندازهء مساوى باشند مسكن درد قولنج سرد است . 5 - رازيانهء شامى ، فلفل و گند بيدستر هر سه در اجزاء برابر درهم قاطى شوند و يك درهم و نيم بخورند ، مسكن درد قولنج سرد است . 6 - شجرينا ، داروى زيره‌اى ، ترياق - البته اگر در خوردن ترياق مانعى ديگر نباشد - در تسكين درد قولنج سرد خوبند . 7 - خوردن گند بيدستر با پونه در تسكين درد قولنج سرد اثرى عجيب دارد . 8 - بيخ سوسن ( شيرين بيان - نسخه ) . به وزن چهار درهم را در آبى كه گندناى بيابانى در آن پخته يا در آب پنير و خود سوسن كه به وزن چهار درهم باشد بخورند درد تسكين يابد . 9 - بزر ترتيزك پنج درهم ، روغن كنجد هفت مثقال در آب پانيد سنجرى ريزند و بخورند . 10 - پرزه‌هاى درخت ترنگوت به وزن چهار درهم ، زنجفيل به وزن سه درهم ، گردو به وزن شش درهم ، خرما به وزن شش درهم . همه را در يك قسط آب بريز و آب همراه دارو را بر آتش بجوشان تا يك سوم آن مىماند . در حال جوشيدن با چوبك ساقهء فيجن آن را به هم زن . بيمار هر روز به وزن چهارده مثقال از آن بخورد . 11 - پوست بيخ درخت ترنگوت ( پرك ) ، چوبك ساقهء فيجن و زنجفيل هريك يك جزء . همه را در چهار برابر آن آب بر آتش بجوشان تا يك سوم مىماند . بيمار هر روز به وزن چهارده مثقال از آن بخورد . سه روز متوالى بخورد و سه روز استراحت كند و نخورد . بيمار قولنج اگر عسلاب مىخورد بايد عسلابى باشد كه زياد بر آتش جوشيده ، چه اگر زياد نجوشيده و كاملا پخته نشده باشد بادزاست و بيمار را باد كرده مىكند . 12 - دارويى كه خاصيّت تسكين درد قولنج دارد آبگوشت هدهد ( شانه به سر ) است ؛ گوشتش نيز همين خاصيت را دارد . 13 - گويند كرم خاكى را خشك كنند و بيمار بخورد مسكن درد است . 14 - مدفوع گرگ كه اين مدفوع از خوردن استخوان باشد و نشانيش اين است كه سفيد رنگ خالص است و هيچ رنگ ديگرى در آن مشاهده نمىشود و به ويژه اگر اين مدفوع خالص سپيد