أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
35
قانون ( فارسى )
اين را نيز بدان ! كه هر وقت حقنه به عمل آوردى بايد حتما داروى برداشتنى ( شياف يا كپسول ) استعمال كن تا سبب بيمارى را بيرون آورى . اگر حقنه مايهء از عاج و مزاحمت شد و تمايل به بيرون آمدنش بود ، بگذار بيرون آيد و اگر لازم بود بعدا و فورا عمل را چنان كه قبلا بود تكرار كن . نبايد وقتى كه بيمار سرفه يا عطسه مىكند حقنه را به كار اندازى و بايد كاملا اندازهء داروى حقنه را در نظر داشته باشى ، اگر بسيار كم مايه باشد و در اندازهء كمتر از لازم باشد به رودههاى بالائى نمىرسد . و اگر بيشتر از لازم باشد زيانش زياد است و ترس از وقوع گزند هست . اگر مايهء حقنه غليظتر از حدّ لازم باشد ، روده را مىگيرد و زيان زيادى در بر دارد و اگر مايهء حقنه بسيار آبكىتر از اندازهء لازم باشد بهرهاى نمىدهد و مثل آن است كه حقنه كمتر از حدّ لازم بوده باشد . فصل هشتم روغن كرچك در علاج قولنج سرد اگر بيمار مبتلا به قولنج سرد بتواند به تناول روغن كرچك عادت گيرد و در وقت و زمان لازم بر آن دوام كند بسيار فايده بيند . دستور مصرف روغن كرچك به قرار زير است : بيمار قبل از شروع به خوردن روغن كرچك بايد پاكسازى شود و پاكسازى وسيلهء سكبينه و امثال آن انجام گردد . وقتى كه شروع به خوردن روغن كرچك مىكند بايد چنين عمل كند . روز اول به وزن دو مثقال روغن كرچك با آب بزرها بخورد . روز دوم دو مثقال و نيم بخورد تا روز هفتم ، كه برابر به اين حساب روز هفتم بايد پنج مثقال تناول كند . مىتواند بعد از آن خوردن روغن كرچك را متوقف نمايد . بايد هر روز بدون فاصله اندازى ، روغن مقدار معين آن روز را بخورد . وقتى كه مىخواهد بخورد روغن كرچك را در آب بزرها بريزد و با چيزى كه خوب به هم مىزند ، آن را با آب بزرها به هم بزند تا كاملا درهم و مخلوط مىشوند . و هر روزى كه دارو را مىخورد بايد غذا را حد اقل شش ساعت تا قريب به ده ساعت به تأخير اندازد تا به كلى روغن پايين مىرود . و در غذاى آبكى كه مىخورد بوى روغن كرچك ندهد . غذائى كه بعد از روغن كرچك مىخورد شورباى ساده باشد و اگر بيمار آرزوى غذاى ترشمزه كرد ، شورباى همراه زيره بخورد و ترشمزهاش كند . به جاى آب عسلاب بخورد . بايد بعد از آنكه روغن كرچك خورد مواظب دندانهايش باشد ، فورا به وسيلهء نمك بو داده دندانها را ماساژ دهد و بعد از آن با روغن خالص گل آنها را خوب ماساژ دهد . و هرگاه از خوردن روغن كرچك آسود ، معجون مسهل تلخ ( ايارج فيقرا ) با تقويتكنندهاى از قبيل : پيه هندوانهء ابو جهل و مانند آن و يا چيز ديگرى كه تقويتكننده باشد ، بخورد ؛ اما ايارج فيقرا - اگر ممكن باشد - بهتر است كه زيان رسانيدن روغن كرچك به سر و به چشم را خنثى مىكند .