أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

423

قانون ( فارسى )

4 - خون مخلوط با مادهء سودائى است . 5 - تنها خلط بلغمى است كه اگر خام باشد بسيار بد است . 6 - مادهء خلط مرارى تنها است . 7 - خلط تركيبى از بلغم و خلط مرارى است . 8 - خلط با چيزى از جنس ريم و چرك زخم و قرحه تركيب شده است . 9 - خلط سبب درد ، باد را در خود جاى داده است . اكثرا درد مفاصل و متعلقات آن به ترتيب اولويت سببش : 1 - بلغم همراه مادهء خلط مرارى است . 2 - از مادهء خام بلغم است . 3 - از خلط خونى است . 4 - از خلط صفرائى است . 5 - به‌ندرت اتفاق مىافتد كه از مادهء خلط سودائى باشد . برخى از سببهاى پيدا شدن و چيرگى يافتن اين خلطهاى متعدد را در سابق ذكر كرديم ، كه نزله‌ها و زكام نيز از جملهء سببها است . ممكن است قولنج معالجه شده و از علاج قولنج روده‌ها تقويت يافته و چيزهاى ناباب بىمصرف را در خود نپذيرند و دور برانند كه در اين راندن ، ماده در اطراف بدن پراكنده مىشود و درد و آزار به بار آيد . ممكن است نوع غذا چنين ماده‌اى را توليد كند كه سبب درد مفاصل شود . ممكن است اندازهء غذا و كم هضم شدن آن ، استراحت و آرامش بيش از حد طبيعى ، ترك ورزش ، زياد جماع كردن ، پياپى مستى كردن ، حبس آمدن موادى كه از راه زهدان و از راه مقعد بايد بيرون بروند كه بيرون نمىروند و خارج شدن از نظم و ترتيب ساير مسائلى كه انسان بدان عادت دارد و طبيعت بر او فرض كرده است ، سبب درد مفاصل گردد . ورزش يا جماع بر سيرى شكم ، با شكم سير حمام رفتن ، ناشتا شراب زياد خوردن كه بر اعصاب تأثير مىگذارد . اگر خلط خام در بدن جمع آيد و طبيعت بدن را پاكسازى نكند و آن را با مدفوع بيرون نراند و به وسيلهء دارو هم پاكسازى نشود و خلط به مفاصل درآيد ، درد مفاصل حتمى است . اگر خلط سزاوار ريختن ، زياد در بدن بماند ، تبهاى سخت به دنبال دارد و خلط عفونى مىشود . اگر طبيعت بيرون دادن مادهء خلط را عهده‌دار شود ، بول هميشه غليظ است و هيچ وقت كم‌مايه و خام ناپخته نيست ؛ كه در اين حالت نبايد نگران آسيب‌رسانى خلط بود . اگر بول غليظ نيست و كم‌مايه است ، يكى از سببهاى ذكر شده را نشان مىدهد . حركت خسته‌كننده يا ضربت خوردن يا بر زمين افتادن ، در حركت دادن مادهء خام خلط كمك كنند . از اثر خشم زياد بيخوابى و غيره نيروى جسمى بيشتر ناتوان شود و مواد را به سوى اندام جذب كنند و ماده را به ژرفاى اندام راه دهند كه در نتيجه درد مفاصل پديد آيد . خلطهاى سبب درد مفاصل اكثرا مواد زايد و بىمصرف در هضم دوم و هضم سوم را تشكيل مىدهند .