أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
405
قانون ( فارسى )
ته قرار دارد كوچك است . ممكن است فتق يكباره پايين آيد و نيز حجم آن بزرگ باشد كه علاجش مشكل است ؛ امّا باز به اندازهء علاج پايين آمدن روده مشكل نيست . و - علامت اين نوع فتق در لمس كردن ، با علامت فتق رودهاى و آب جمع آمدن در خايه و فتق بادى كاملا متفاوت است . برگرداندن فتق رودهاى و فتق ثربى دشوارتر از برگرداندن فتق بادى است . ز - اگر آب در خايه جمع آمده است ، از لمس كردن ، از كش رفتن كيسهء خايه ، از درخشانى ، صافى و هموارى پوست خايه مىتوان آن را شناخت ؛ كه اين حالت نيز نه برمىگردد و نه مىتوان آن را به داخل سوق داد . باد جمع آمدن در خايه نشانيش آشكار است ؛ بيضهها باد مىكنند ، فتق يا قيلهء بادى بسيار آسان برگشته و دردى ندارد . همچنين ممكن است فورا به جاى خود برگردد و در آسان برگشتنش ، بر پشت خوابيدن و بر پشت نخوابيدن فرقى نمىكند ؛ زيرا باد سنگينى و لغزيدن ندارد . كه اين حالت در فتق رودهاى غير بادى است . اگر بيمار بر پشت بخوابد كمى از آن آسانتر برمىگردد كه بر پشت نخوابد . ممكن است درد شديد رخ دهد و درد از كش رفتن كيسهء بيضه پديد آيد و حتى ممكن است فشار بر آن وارد شود . نشانيهاى فتق گوشتى از اين قرار است : آماس فتق در داخل بيضهها نيست بلكه در كيسهء بيضه است . مادهء موجب فتق سخت و كلفت است و شكلش با شكل حالات ديگر فتق هماهنگ نيست . ممكن است ورم سخت در كيسهء بيضه بوده و تحجر كرده باشد . كه اين حالت را بورس گويند . - ادرهء دوالى ( پاغر ) چيست و چگونه شناسائى مىشود ؟ - رگهاى خايه پر و پيچ خوردهاند و شبيه خوشه انگور بر خود پيچيده شدهاند . هر دو بيضه سست مىشوند و مانع درست نشستن و درست حركت كردن مىشوند . اگر فتق بسته به شريانها باشد ، نشانيش اين است كه با دست زدن پراكنده مىشود . اگر فتق در شريان نباشد و در وريدهاى غذا رسان به اندامان بيضه و اطراف آن باشد ، با دست زدن از بين نمىرود . علاج فتقداران عموما بايد از پرخورى و شكم از خوراك آكندن دورى جويند ، حركت شديد نكنند ، از پرش دور باشند ، يكهو و دفعتا برنخيزند . از جماع كردن بپرهيزند . امّا بدترين و زيانآورترين حالت براى فتق ، پرشدگى معده از غذاست . غذاهاى بادزا نبايد بخورند ، زياد آب ننوشند هرچه سستىآور باشد زيان دارد و حتى حمام رفتن هم خوب نيست . هرگاه غذا خوردند بر پشت دراز بكشند . هنگام نشستن و بويژه وقت جماع ، بايد فتق را ببندند