اين جوشهاى زهدانى را آويشم گويند ؛ زيرا به شكوفهء گياه آويشم مىمانند و برخى سفيدرنگند . ممكن است به دنبال ترك زدگى و به دنبال ورم سخت زهدان ، جوش‌هاى بواسيرى شبيه ازگيل ميخچه مانند سر برآرند . اگر بواسير زهدان در خارج زهدان باشد و با چشم ديده شود ، علاج مىشود ؛ اما اگر بواسير در ته و ژرفاى زهدان برآيد كمتر علاج‌پذير است و به زحمت شفا يابد . اگر زنى خون حيضش بند آمده و بواسير در مقعد يا در قسمت رويهء زهدانش پديد آيد ، به نفع اوست ؛ زيرا اميد بازشدن گدار خون هست و پاكسازى ممكن مىشود و از ابتلا به بيماريهاى سخت پيامد بند آمدن خون حيض بيمه مىشود . ممكن است به وسيلهء آينه‌اى كه در مقابل رحم بيمار قرار مىدهى ، بواسير و غير بواسير را ببينى ؛ چنان كه سابقا در علاج ترك بردگى ذكر كرديم . وقتى كه بواسير را هنگام احساس درد مىبينى ، اين درست وقتى است كه خون حيض جمع و بند آمده است و سخت و سرخرنگ مىنمايد . امّا وقتى كه درد تسكين يابد ، جاى دردمند زهدان پژمرده ديده مىشود . و اين وقتى است كه مادهء خون سياهرنگ شبيه دردى شراب سيلان مىكند . علاج بواسير زهدان در حالت چسبيده به زهدان و باد كرده درد زياد دارد . پس بايد در نرم كردن و سيلان دادن آن كوشيد . اگر داروى نرم‌كننده بهره نداد و ديدى كه بواسير زهدان پهن و گشاد نيست ، حتما بايد عمل جراحى شود كه عمل بواسير مقعد را سابقا شرح داديم و قالب ويژهء آن را نشان داديم . البته اين عمل وقتى به كار آيد كه بواسير در رويه و دسترس باشد . همين‌كه بواسير را بريدى ، زاج و زاج بلورى و پوست كندر و امثال آن را بر جاى بريده بگذار . هنگام عمل ، بيمار بايد در اطاقى سرد باشد و بعد از آنكه عمل انجام شد ، بايد هر دو پا را بالا ببرد و به ديوار تكيه دهد و مدّت دو ساعت همين‌طور بماند . بر زهار و پشت و هر دو باسن ، دستمال خيس شده در آب داروهاى گيرنده بگذارد . دستمال مذكور بايد به وسيلهء برف سرد شده باشد . اگر خون از اثر عمل قطع نشد ، بادكش لازم بر زهار و پشت و اطراف آنها بگذار ! پشم را در آبى كه داروهاى گيرنده در آن پخته است و اقاقيا و صمغ فيلزهره و شيرهء ريشهء شنگ در آن داخل شده‌اند ، خيس كند و بيمار از راه زهدان بردارد و در آبزن آبهاى گيرنده بنشيند . اگر بواسير پهن بود و جاى زياد را دربرگرفته ، از بريدن آن صرفنظر كن ! علاج خشكاندن شديد ، كه خون را از جريان بازدارد به كار ببر ! مثلا : دستمال در افشرهء زرشك يا آب ترشك خيس كن و بر ناسور بگذار و قبل از گذاشتن پارچهء خيس شده در دارو ، گرد صمغ فيلزهره و اقاقيا و امثال آنها را بر ناسورها بپاش ! دست و پاى بيمار را باندپيچى كن و آن‌طور بخوابد كه در حال برداشتن دارو مىخوابيد . علاج نزيف خون را در نظر داشته باش ! با دست بر بواسير فشارآور امّا نه چندان‌كه بيمار