أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

392

قانون ( فارسى )

عطرى بسيار گرمىبخش مانند : روغن سنبل رومى يا روغن‌بان بر سرش ريزى و دهانهء زهدان و رحم را - چنان كه ذكر شد - غلغلك دهى ! لازم است از داروهاى غلغلك دهندهء خارنده استفاده شود . فرزجه‌هاى بيرون ريزندهء مادهء بند آمده را به كار ببر . آنهايى را تجويز كن كه زهدان را به سوى پايين سوق دهند و در نتيجه نرمش‌بخش زهدان و ريزش دهندهء مادهء بيمارى باشند . داروهاى لازم و مفيد براى اين حالت از قرار زيرند : غاليه ، روغن‌بان ، روغن ياسمن ، روغن بابونه گاو چشمى ، روغن ساذج و ساير عطرهاى گرم مزاج كه زهدان آنها را دوست دارد . بخورها كه بسوزند و دودشان به زهدان برسد ، از قبيل : مشك ، عود ، دود ميسوسن كه بر سنگ در آتش سرخ شده ريزند . خلوق ( عطرى كه بيشترش زعفران است ) ، و غاليه كه بر زهدان بمالند . بيمار هر دو سوراخ بينى را ببندد و خود را وادار به قى كند ، مثلا پرى در گلو فرو برد ، عطسه كند ، انجير بو كند . از اثر قى كردن سبك مىشود . بادكشهاى زياد بر قسمت پايين بدنش بگذار كه خون و زهدان را به سوى پايين بكشاند . بويژه بادكش بر پيرامون پستان و بر رانهايش بگذار و اگر حدس زدى كه زهدان به طرفى منحرف شده است بادكش بر طرف مقابل بگذار تا راستش كرده و خون را جذب كند . با شدت تمام هر دو پايش را ماساژ دهند . باسن و زهار و هر دو ران و هر دو ساق پا را بگيرند و از بالا به پايين باندپيچى كنند و تند ببندند . باسن و ساق‌ها را روغن‌مالى كنند . روغن مالشى از قبيل روغن رازقى باشد . داروهاى گرم مزاج خون به زير پوست آور . كه شيرهء گياه شيرسگ همراه باشد بر باسن و ساق و ساير پايينهاى بدن بمال ! شياف تحليل برندهء باد در مقعد بيمار گذار كه آن را بردارد . و از آن بر معده بمال ! با صداى بسيار بلند صدايش كنند . او را بجنبانند . اگر همهء اين علاجها را به كار بردى و سرحال نيامد ، بايد روغن بر آتش جوشيده را در حالت گرمى بر سرش پاشند . يا به جاى روغن گرم بر سر پاشيدن ، داغ بر جان‌دانه‌اش گذارند . ممكن است از اثر رگ زدن به هوش آيد . اما نكند به هيچ وجه شراب به بيمار بدهى ! آب بهتر است از شراب . نبايد بگذارى گوشت غليظ و پرمايه و گوشت آب پشت‌افزا بخورد . بقيهء علاج را از آنچه تاكنون دريافته‌اى به كار ببر ! فصل هشتم بواسير و جوش و غيره در زهدان گاهى رخ مىدهد كه زهدان به بواسير مبتلا شود و گاهى ممكن است چيزى به شكل توت در زهدان پديد آيد ؛ شبيه آنچه دربارهء ذكر گفتيم . ممكن است انواع جوش در زهدان سر بر آرند . برخى از