فصل ششم ورم سخت زهدان اگر ورم سخت در زهدان باشد نشانيهايى دارد كه از اين قرارند : 1 - در دست زدن معلوم مىشود و سختى آن در لمس مشهود است . 2 - بول و مدفوع به دشوارى دفع مىشوند . 3 - درد كمتر از درد ناشى از ورم گرم است ، هرچند ممكن است درد ناپيدا باشد و كم احساس شود . مشروط بر اينكه سرطان نشده باشد . 4 - بدن بيمار لاغر و ناتوان مىگردد . بويژه هر دو ساق پا باريك شده و در آن احساس ناتوانى مىشود و پاها ورم مىكنند . 5 - ممكن است شكم آماس كند و بيمار حالتى شبيه حالت استسقا داشته باشد . بويژه اگر سختى ورم انتشار يابد . حتّى ممكن است بيمار به استسقا نيز مبتلا گردد . اگر سختى ورم زود از بين نرود ممكن است به ورم سرطان تبديل شود . - چگونه معلوم كنيم كه ورم زهدان سرطان است ، يا ورم سخت ، سرطان شده است ؟ - اگر ورم با چشم ديده مىشود ، و ديدى كه ورم سخت است و هيئت و شكلش هموار نيست و شعبه‌هايى مانند دوالى ( رگهاى درشت بر ساق ) از او جدا نشده است و هرگاه بر آن دست بزنى درد شديد داشته و رنگ تيرهء مايل به سرخى درد شراب يا توسى مايل به رنگ سبز دارد ، بدان كه سرطان است يا ورم سخت سرطان شده است . همچنين اگر با چشم ديده نمىشود و احساس سنگينى ، درد شديد و ناپيدا ، درد شبيه خليدن چيز نك تيز كه زهار و دو رگ اطراف پستان و تهيگاهها و بيخ رانها نيز به درد آيند و درد به حجاب و پشت سرايت كند ، بدان كه ورم سرطان است . اكثرا در ورم سرطان زهدان ، چشم و گيجگاه‌هاى بيمار به درد آيند و دست و پا سرد مىشوند و ممكن است بيمار زياد عرق كند . و احتمال دارد اول به تب سبك گرفتار آيد و كم‌كم تب و درد شدت يابند . دشوار بولى ، چكميزك ، شاش بند و بند آمدن مدفوع هر دو باهم يا بند آمدن يكى ممكن است نشان از ورم سخت يا علامت ورم گرم التهابى در زهدان باشند . اگر ورم سخت زهدان چركين شود ، چركش چرك‌آلوده و ناخالص است و همراه با مادهء پليد ديگرى است كه اكثرا مادهء پليد همراه چرك بدجنس و سياه رنگ يا رنگ ميانهء سرخى و سبز رنگى دارد . به‌ندرت اتفاق افتد كه چرك چكيده از ورم سخت ، سفيد رنگ باشد . مواد مايعى از ورم سيلان مىكنند تندمزه ، ريم مانند و چرك خونالود بدبو كه رنگش به سبز رنگى مىزند ، مىباشند . گاهى ممكن است خون خالص سيلان كند و اين در حالتى است كه ورم خوره شده باشد . در اين حالت جريان خون صاف به اندازه‌اى است كه پندارى خون حيض است ؛ و هرگاه چيزى از آن سيلان كرد ، تب و درد سبك مىشوند . ممكن است همراه وجود ورم سخت ، نشانيهاى ورم گرم هم باشد كه ديگر علاج‌پذير نيست .